☰ Mundarija · Informatika

Amaliy mashg‘ulot: fayl va papkalar

Darslar 12 · 1 ta dars · D.T. Kamaltdinova, D.M. Sayfurov. Informatika va axborot texnologiyalari 5-sinf (umumiy tahriri F.M. Zakirova). «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
12

Amaliy mashg‘ulot: fayl va papkalar hosil qilish va amallar bajarish

Darslik: 46–47-betlar
MaqsadPapka yaratadi, matn faylini Bloknotda yozib saqlaydi, nusxalaydi, nomini o‘zgartiradi va fayl yo‘lini to‘g‘ri yozadi.
Yangi so‘zlar
Saqlash (Save) · save: store the document under its current nameBoshqacha saqlash (Save As) · Save As: store under a new name or in a new placenusxalash (Copy) · copy: make a duplicate to paste somewhere elseProvodnik (File Explorer) · File Explorer: the program for browsing disks, folders and files
Tushuntirish

Bu amaliy mashg‘ulotda o‘rganganlarimizni sinab ko‘ramiz. Fayllar bilan ishlashda Provodnik (File Explorer) dasturidan foydalaniladi: u disklar, papkalar va fayllarni ko‘rsatadi. Yangi papka yaratish uchun papka ichidagi bo‘sh joyda sichqonchaning o‘ng tugmasini bosib, Yaratish (New) → Papka (Folder) tanlanadi, so‘ng nom yoziladi va Enter bosiladi. Bloknotda matn yozilgach, Fayl (File) → Boshqacha saqlash (Save As) tanlanib, papka va fayl nomi ko‘rsatiladi, .txt kengaytmasi o‘zi qo‘shiladi. Faylni nusxalash uchun uni tanlab Ctrl+C, boshqa papkada Ctrl+V bosiladi; nomini o‘zgartirish uchun o‘ng tugma → Qayta nomlash (Rename). Maktab kompyuterida ishlayotganda fayllarni faqat o‘qituvchi ko‘rsatgan joyda yaratib, ishdan so‘ng ortiqcha o‘zgartirishlar qilmang.

Namunalar
Vazifa: «Kundalik» papkasida «Sayohat.txt» yarating. 1) Papka yarating va nom bering. 2) Uni oching, o‘ng tugma → Yaratish → Matn hujjati. 3) Sayohat haqida yozing. 4) Fayl → Saqlash.
«Hafta» papkasini yarating, ichiga «Dushanba», «Seshanba» va «Chorshanba» papkalarini qo‘shing. «Dushanba» ichida dars.txt faylini yarating. Fayl yo‘li (D diskda): D:\Hafta\Dushanba\dars.txt.
Sinfda faoliyat

«Papka daraxti»: guruhlar katta qog‘ozga papkalar daraxtini (disk → papka → ichki papka → fayl) chizadi va boshqa guruh unga fayl yo‘lini yozib beradi.

Mashq
1
Yangi papka qanday yaratiladi? Qadamlarini ayting.
2
«Saqlash» va «Boshqacha saqlash» farqi nima?
3
«Maktab» papkasi ichida «Fan» papkasi, uning ichida «a.txt» fayli bor, «Maktab» esa C diskda. Fayl yo‘lini yozing.
4
Nega muhim faylning nusxasini boshqa papkada yoki flesh-xotirada saqlab qo‘yish yaxshi?