Darslar 34 · 1 ta dars · D.T. Kamaltdinova, D.M. Sayfurov. Informatika va axborot texnologiyalari 5-sinf (umumiy tahriri F.M. Zakirova). «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
34
Nazorat ishi
Darslik: 109-bet
MaqsadYil davomida o‘rganilgan asosiy tushunchalarni (axborot, kompyuter, fayl, Word, grafik muharrir, Scratch) takrorlaydi va nazorat savollariga javob beradi.
Yangi so‘zlar
axborot · information received through the senses or other sourcesfayl va papka · file and folderformatlash · formatting: changing how text looksalgoritm · a clear sequence of steps for an executor
Tushuntirish
Birinchi bobda xavfsizlik qoidalari, informatika fani, axborot turlari va sifati, kodlash hamda bit va bayt o‘lchov birliklarini o‘rgandik (1 bayt = 8 bit, 1 Kbayt = 1024 bayt). Ikkinchi bobda kompyuterning asosiy qurilmalari (tizim bloki, monitor, klaviatura, sichqoncha), qo‘shimcha qurilmalar va o‘n barmoq usuli bilan terish bilan tanishdik. Uchinchi bobda dastur, operatsion tizim, fayl, papka, kengaytma va fayl yo‘lini o‘rgandik. To‘rtinchi bobda Wordda matn terish, tahrirlash va formatlash, rasm, jadval, WordArt hamda sarvaraq yaratishni ko‘rdik. Beshinchi bobda grafik muharrirda rasm chizish, matn qo‘shish, sohani belgilash, qatlamlar va fotoni qayta ishlashni o‘rgandik. Oltinchi bobda Scratchda algoritm, sprayt, sahna, animatsiya, kostyum, ovoz, shakllar va multfilm yaratdik. Hamma bobda xavfsizlik qoidasi o‘zgarmaydi: parolni hech kimga aytmang, shaxsiy ma’lumotni begonalarga bermang, shubhali holatda kattalarga ayting.
Namunalar
Savol: «Informatika qaysi tildagi qanday so‘zlardan kelib chiqqan?» Javob: fransuz tilidagi informatique, ya’ni information (axborot) va automatique (avtomatika) so‘zlaridan.
Savol: «Faylni ruxsatsiz ochish yoki o‘chirish mumkinmi, agar u boshqa o‘quvchining papkasida bo‘lsa?» Javob: yo‘q, boshqalarning fayllariga ruxsatsiz tegilmaydi.
Sinfda faoliyat
«Bilimlar estafetasi»: sinf ikki jamoaga bo‘linadi; o‘qituvchi bobdan savol beradi (kodlash, fayl yo‘li, klavishlar, Scratch bloklari) va jamoalar navbat bilan javob beradi, to‘g‘ri javob uchun ochko olinadi.
Mashq
1
Ctrl+C, Ctrl+X, Ctrl+V va Ctrl+Z klavishlarining vazifasini ayting.
Nusxalash, qirqish, qo‘yish, bekor qilish.
2
D:\Maktab\Informatika\ish.docx yo‘lida fayl nomi, kengaytmasi va papkalarini ajrating.