Klaviatura va sichqoncha bilan ishlash ko‘nikmalari
Klaviatura kompyuterga ma’lumot kiritish uchun xizmat qiladi. Uning tugmalari vazifasiga ko‘ra oltita guruhga bo‘linadi: harf va raqamli tugmalar, kursorni boshqarish tugmalari (strelkalar, Home, End, Page Up, Page Down), maxsus tugmalar (Esc, Enter, Shift, Caps Lock, Ctrl, Alt, Backspace, Delete, Insert), funksional tugmalar (F1–F12), o‘ng tomondagi qo‘shimcha raqamli panel va chiroqli indikatorlar. Probel (Space) so‘zlar orasida bo‘sh joy qoldiradi. Backspace kursordan chapdagi belgini, Delete esa o‘ngdagisini o‘chiradi. Sichqonchaning chap tugmasi bir marta bosilsa obyekt tanlanadi, ikki marta tez bosilsa papka yoki fayl ochiladi; o‘ng tugma kontekst menyuni ochadi, g‘ildirakcha esa sahifani yuqoriga-pastga siljitadi. Uch marta bosish matn muharririda butun abzasni belgilaydi. Print Screen tugmasi ekranning nusxasini (skrinshot) xotiraga oladi.
| Guruh | Tugmalar |
|---|---|
| harf va raqam | A–Z, 0–9 |
| kursor | ← → ↑ ↓, Home, End, Page Up, Page Down |
| maxsus | Esc, Enter, Shift, Caps Lock, Ctrl, Alt, Backspace, Delete, Insert |
| funksiya | F1–F12 |
| raqamli blok | o‘ng tomonda |
| indikatorlar | chiroqchalar |
Klaviaturadagi harflar alifbo tartibida emas. Bu tartib eski yozuv mashinkalaridan qolgan va hozir ham ishlatiladi. Shuning uchun tugmalar joyini eslab qolish tezroq yozishga yordam beradi.
Kotib va muharrir matnni tez yozadi, jurnalist maqolani klaviaturada tayyorlaydi, dasturchi kod yozadi.
Qog‘ozga klaviaturaning bitta qatorini yodingizdan yozib ko‘ring va qaysi harflar yonma-yon turishini eslang.
«Tugma izlash» musobaqasi: o‘qituvchi tugma nomini aytadi (Enter, Space, Esc, Delete, Caps Lock), bolalar uni klaviaturaning rasmidan birinchi bo‘lib ko‘rsatadi. Keyin sichqoncha bilan «bir marta, ikki marta, o‘ng tugma» mashqi.