Klaviatura trenajyorlari va «Yumuq ko‘zlar usulida matn terish»
Matnni tez va xatosiz yozish kompyuterda ishlashning muhim ko‘nikmasi. Buning uchun klaviatura trenajyorlari – tez terishni o‘rgatuvchi maxsus dasturlar mavjud. Eng yaxshi usul – o‘n barmoq («yumuq ko‘zlar») usuli: barcha barmoqlar ishlaydi, ko‘z esa klaviaturaga emas, ekrandagi matnga qaraydi. Chap qo‘l barmoqlari A, S, D, F harflari ustida, o‘ng qo‘l barmoqlari J, K, L va ; belgisi ustida turadi, ikkala bosh barmoq probelda. F va J tugmalarida kichik bo‘rtma bor – u barmoqlarni ko‘rmasdan topishga yordam beradi. Har bir harfni terib bo‘lgach, barmoq asosiy qatorga qaytadi. Avval sekin, lekin xatosiz yozing, tezlik keyin keladi. Mashq uchun dasturlarni o‘qituvchi yoki kattalar bilan birga tanlang; noma’lum saytlardan dastur yuklab olmang va o‘rnatmang.
| Barmoq | Chap qo‘l | O‘ng qo‘l |
|---|---|---|
| kichik | A | ; |
| nomsiz | S | L |
| o‘rta | D | K |
| ko‘rsatkich | F | J |
Pianino chalayotgan odam tugmalarga qaramaydi, barcha barmoqlari o‘z joyini biladi. Klaviaturada o‘n barmoq bilan yozish ham shunday mashq natijasida o‘rganiladi. Mashq qanchalik muntazam bo‘lsa, shuncha tez va xatosiz bo‘ladi.
Kotib va tarjimon tez yozishni bilishi kerak, muharrir katta matnlarni tez kiritadi, jurnalist maqolani qisqa vaqtda yozadi.
Stol ustida barmoqlaringizni tayanch qatorga qo‘ygandek tutib, har birini navbat bilan ko‘tarib tushirib mashq qiling.
«Barmoqlar uyi»: bolalar stolga qo‘llarini asosiy qatorda ushlagandek qo‘yadi, o‘qituvchi harf aytadi (f, j, a, ;) va bolalar tegishli barmoqni ko‘taradi. Keyin ko‘zni yumib 10 soniyada asosiy qator harflarini aytib tering.