☰ Mundarija · Informatika

Scratchda spraytlar va sahna bilan ishlash

Darslar 28 · 1 ta dars · D.T. Kamaltdinova, D.M. Sayfurov. Informatika va axborot texnologiyalari 5-sinf (umumiy tahriri F.M. Zakirova). «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
28

Spraytlar bilan ishlash

Darslik: 91–93-betlar
MaqsadSahnaga sprayt va fon qo‘shadi, spraytning nomi, o‘lchami, yo‘nalishi va joyini o‘zgartiradi, ortiqcha spraytni olib tashlaydi va loyihani saqlaydi.
Yangi so‘zlar
fon (Backdrop) · backdrop: the picture behind the spritessprayt xususiyatlari · sprite properties: name, show, size, direction, x and ykutubxona · library: ready-made sprites, backdrops and soundsloyihani saqlash · saving the project to your computer or account
Tushuntirish

Sprayt va fonni dasturning kutubxonasidan tanlash mumkin: spraytlar panelidagi «Sprayt tanlash» (Choose a Sprite) tugmasi ustiga olib borilsa, variantlar chiqadi: kutubxonadan tanlash, o‘zing chizish (Paint), kompyuterdan yuklash va tasodifiy sprayt (Surprise). Xuddi shunday «Fon tanlash» (Choose a Backdrop) bilan sahna foni o‘rnatiladi. Spraytni sichqoncha bilan sahnada istalgan joyga sudrab qo‘yish mumkin. Spraytlar panelida tanlangan spraytning xususiyatlari ko‘rinadi: nomi (Sprite), ko‘rinishi (Show), o‘lchami (Size), yo‘nalishi (Direction) va joyi (x, y). Kerak bo‘lmagan spraytni olib tashlash uchun uning yonidagi o‘chirish tugmasi bosiladi. Loyihani saqlash: Fayl menyusidan «Kompyuterga saqlash» (Save to your computer) tanlanadi yoki hisobingizga kirgan bo‘lsangiz, onlayn saqlanadi. Faylga mazmunli nom bering, masalan, hayvonot_bogi.sb3. Kutubxonadagi spraytlardan foydalanish uchun alohida ruxsat kerak emas, lekin internetdan boshqa rasmlarni yuklashda mualliflik huquqiga e’tibor bering.

Namunalar
«Hayvonot bog‘i»: fon – o‘tloq; sprayt – hayvon. Hayvonning o‘lchamini 100 dan 60 gacha kichraytirib, x = –120, y = –50 ga qo‘yamiz va «Sher» deb nom beramiz.
Standart mushukcha loyihaga kerak emas: unga o‘ng tugma bosib «o‘chirish»ni tanlaymiz yoki yon tomondagi tugmani bosamiz. Sprayt panelida endi faqat yangi qahramon qoladi.
Sinfda faoliyat

«Mening sahnam»: har bir bola ikki sprayt va bitta fon tanlab, ularning joyini va o‘lchamini o‘zgartiradi, nom beradi va saqlaydi. Sherik uning sahnasini ko‘rib, spraytlar nomini topadi.

Mashq
1
Spraytni qo‘shishning to‘rt usulini ayting.
2
Spraytning qanday xususiyatlarini o‘zgartirish mumkin?
3
Sprayt (x = –50, y = 30) nuqtasida. Uni 100 ga o‘ngga surib, x ni toping.
4
Nima uchun loyihani tezroq mazmunli nom bilan saqlash foydali?