Axborotni kodlash. Axborot o‘lchov birliklari
Kod – axborotni ifodalash uchun ishlatiladigan shartli belgilar tizimi. Axborotni maxsus belgilar yordamida bir ko‘rinishdan boshqasiga o‘tkazish kodlash, kodlangan axborotning mazmunini qayta tiklash esa dekodlash deyiladi. Kodlash raqamli, belgili va grafik usullarda bo‘ladi: masalan, yo‘l belgilari, nota, Morze alifbosi (nuqta va tire) kod hisoblanadi. Axborotni sir saqlash uchun kodlash shifrlash, uni qayta ochish esa deshifrlash deyiladi; bu bilan shug‘ullanadigan fan kriptografiya. Kompyuter hamma axborotni faqat ikki belgi – 0 va 1 bilan saqlaydi. Bitta 0 yoki 1 – bir bit, 8 bit esa 1 bayt: bitta harf yoki raqam odatda 1 bayt joy oladi. Birliklar: 1 Kbayt = 1024 bayt, 1 Mbayt = 1024 Kbayt, 1 Gbayt = 1024 Mbayt, 1 Tbayt = 1024 Gbayt.
«Maxfiy xat»: juftliklar har bir harfni alifbodagi keyingi harf bilan almashtirib (A→B, M→N...) qisqa so‘zni shifrlaydi va sherigi deshifrlaydi. Keyin Morze belgilari bilan chapak-chertish orqali «SOS» ni (uch qisqa, uch uzun, uch qisqa) uzatib ko‘rishadi.