Darslar 25–26 · 2 ta dars · D.T. Kamaltdinova, D.M. Sayfurov. Informatika va axborot texnologiyalari 5-sinf (umumiy tahriri F.M. Zakirova). «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
25
Grafik muharrirlarida foto va rasmlarni qayta ishlash
Darslik: 82–83-betlar
MaqsadRasmga effekt beradi, fonni olib tashlaydi, obyektni boshqa rasmga ko‘chiradi va rasmni mos formatda saqlaydi; boshqalarning suratlari bilan ishlashda odob qoidalariga amal qiladi.
Yangi so‘zlar
effekt · effect: a filter that changes a picture’s lookshaffoflik · transparency: see-through parts of a picturefonni olib tashlash · removing the backgroundrasmni qayta ishlash · editing: changing a picture to improve it or make something new
Tushuntirish
Rasmni qayta ishlash – mavjud rasmni o‘zgartirib, yaxshilash yoki yangi narsa yaratish. Effektlar (Effects) menyusi rasmga turli ko‘rinish beradi: chaplashtirish, qirov, shisha plitka, qalamli xomaki rasm va boshqalar. Obyektni boshqa rasmga ko‘chirish uchun avval sehrli tayoqcha yoki lasso bilan uning atrofidagi fonni belgilab, Delete bilan o‘chiramiz; o‘chirilgan joy shaxmat doskasiga o‘xshash katakli ko‘rinadi – bu shaffoflik belgisi. Qolgan obyekt nusxalanib, yangi qatlamga qo‘yiladi, o‘lchami kichraytiriladi va kerakli joyga suriladi. Shaffoflikni saqlash uchun rasm PNG yoki GIF formatida saqlanadi; JPEG shaffoflikni saqlamaydi. Boshqalarning suratlari bilan ishlaganda ularning roziligini oling; suratni kulgili qilib o‘zgartirib, kimnidir xafa qilmang va shaxsiy ma’lumot bo‘lgan suratlarni internetga joylamang.
Namunalar
Tabriknoma: o‘zingiz chizgan varrak rasmining oq foni sehrli tayoqcha bilan o‘chiriladi, varrak nusxalanib, osmon rasmi ustidagi yangi qatlamga qo‘yiladi va kichraytiriladi; keyin «Tabriklaymiz!» yoziladi va PNG qilib saqlanadi.
Dugonangiz suratini «kulgili» qilib o‘zgartirib, sinf guruhiga yubormoqchisiz. To‘g‘ri yo‘l – uning roziligini so‘rash va rozi bo‘lmasa, yubormaslik.
Sinfda faoliyat
«Effekt tanlovi»: bitta rasmga har bir juftlik turli effekt beradi; sinf qaysi effekt rasmga eng mos tushganini muhokama qiladi (faqat o‘z yoki darslik uchun berilgan rasmlar bilan).
Mashq
1
Rasmdagi shaxmat doskasiga o‘xshash katakli joy nimani bildiradi?
Shaffof (bo‘sh) joyni.
2
Shaffoflik saqlanishi uchun rasmni qaysi formatda saqlash kerak va qaysi birida saqlanmaydi?
PNG yoki GIF da saqlanadi; JPEG da saqlanmaydi.
3
Rasmdan obyektni boshqa rasmga ko‘chirishning qadamlarini tartib bilan yozing.
Fonni belgilash va o‘chirish; obyektni nusxalash; yangi rasmda yangi qatlamga qo‘yish; o‘lchamini sozlash va joylashtirish.
4
Nima uchun do‘stingiz suratini uning roziligisiz o‘zgartirib tarqatish yaxshi emas?
Bu uni xafa qilishi, shaxsiy hayotiga zarar yetkazishi mumkin va hurmatsizlik hisoblanadi.