☰ Mundarija · Informatika

Hujjatlarda jadvallar bilan ishlash

Darslar 17 · 1 ta dars · D.T. Kamaltdinova, D.M. Sayfurov. Informatika va axborot texnologiyalari 5-sinf (umumiy tahriri F.M. Zakirova). «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
17

Hujjatlarda jadvallar bilan ishlash

Darslik: 61–63-betlar
MaqsadJadval tuzilishini (satr, ustun, katak) biladi, Wordda jadval yaratadi, to‘ldiradi, kataklarni birlashtiradi va bo‘yaydi.
Yangi so‘zlar
jadval · table: cells formed by horizontal and vertical linessatr · row: a horizontal line of cellsustun · column: a vertical line of cellskatak (yacheyka) · cell: where a row and a column meet
Tushuntirish

Ma’lumotlar tartibli va tushunarli bo‘lishi uchun ularni jadval ko‘rinishida yozish qulay: do‘kondagi narxlar, ob-havo kuzatuvi, kutubxona ro‘yxati shunday. Jadval – gorizontal va vertikal chiziqlar hosil qilgan kataklar to‘plami. Gorizontal qatorlar satr, vertikal qatorlar ustun deyiladi, ularning kesishgan joyi esa katak. Wordda jadval Qo‘yish (Insert) → Jadval (Table) orqali yaratiladi: oq kataklardan kerakli satr va ustunlar soni belgilanadi. Kataklarga matn, son va rasm yozish mumkin; keyingi katakka o‘tish uchun Tab tugmasi yoki sichqoncha ishlatiladi. Ustun kengligini chegara chizig‘ini sudrab o‘zgartiramiz. Bir nechta katakni birlashtirish uchun ularni belgilab, o‘ng tugma → Kataklarni birlashtirish (Merge Cells) tanlanadi. Katakni bo‘yash uchun Jadval dizayni tabidagi Bo‘yash (Shading) ishlatiladi. Sarlavha satri odatda qalin va rangli qilinadi.

Namunalar
Dars jadvali: 6 ustun (Dushanba–Shanba) va 5 satr (1–5-dars). Jami kataklar 6 × 5 = 30. Birinchi satrda kun nomlari qalin va bo‘yalgan.
4 ustunli va 5 satrli jadvalda 20 ta katak bor. Birinchi satrdagi uchta katakni birlashtirib jadval sarlavhasini yozsak, kataklar soni 20 – 2 = 18 ga kamayadi.
Sinfda faoliyat

«Mening sinfim jadvali»: har bir guruh Wordda «Sinf jadvali» yaratadi: ism, tug‘ilgan oy, sevimli fan. Tayyor bo‘lgach, bir guruh ikkinchisining jadvalini tekshiradi.

Mashq
1
Satr, ustun va katak nima?
2
5 satr va 6 ustunli jadvalda nechta katak bor?
3
Wordda jadval qanday yaratiladi?
4
Nima uchun sarlavha uchun kataklarni birlashtirish qulay?