ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Kompyuter xonasida xavfsizlik va sog‘lom ish

Darslar 1 · 1 ta dars · D.T. Kamaltdinova, D.M. Sayfurov. Informatika va axborot texnologiyalari 5-sinf (umumiy tahriri F.M. Zakirova). «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
1

Kompyuter xonasida xavfsizlik texnikasi qoidalari va sanitariya-gigiyena talablari

Darslik: 5–8-betlar
MaqsadKompyuter xonasidagi xavfsizlik qoidalarini va to‘g‘ri o‘tirish hamda ko‘zni asrash talablarini biladi va ularga amal qiladi.
Yangi so‘zlar
xavfsizlik texnikasi · safety rules for working with equipmentsanitariya-gigiyena · hygiene: cleanliness and healthy working habitselektr toki · electric current that powers the computerko‘z mashqlari · eye exercises that rest the eyes
Tushuntirish

Kompyuter, xuddi boshqa elektr asboblari kabi, elektr toki bilan ishlaydi, shuning uchun u bilan ehtiyot bo‘lib ishlash kerak. Kompyuter xonasiga faqat o‘qituvchining ruxsati bilan kiriladi va o‘qituvchi aytgan vazifa bajariladi. Kompyuter yoqilgan paytda sim, rozetka va ulagichlarga tegmaslik, xonaga ovqat va ichimlik olib kirmaslik kerak. Sozlamalarni o‘zboshimchalik bilan o‘zgartirib, qurilmani buzib qo‘ymaslik, biror muammo bo‘lsa, darhol o‘qituvchiga aytish lozim. Sog‘liq uchun orqani to‘g‘ri tutib o‘tirish, ko‘zdan ekrangacha taxminan 50–60 cm masofa qoldirish, kuniga bir necha soatdan ortiq ishlamaslik va har 20 daqiqada ko‘zga dam berish tavsiya etiladi. Ish tugagach qo‘llarni sovunlab yuvish ham odat bo‘lsin.

!Diqqat!
Kompyuter yoqiq paytida kabel, rozetka va vilkalarga tegmang, xonaga ovqat va ichimlik olib kirmang.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Daftarga yozayotganda o‘ng qo‘lingizning soyasi varaqqa tushsa, harflar ko‘rinmay qoladi. Bola chiroq yoki derazadan tushayotgan nurni o‘zgartirib o‘tirdi, yozish osonlashdi. To‘g‘ri yorug‘lik va o‘tirish holati ko‘zni va bo‘yinni asraydi, kompyuter yonida ham.

Kim ishlatadi

Kitob o‘qiydigan va yozadigan kasb egalari, masalan, muharrir va hisobchi, ish joyini yorug‘ va qulay qiladi, ergonomist qulay stol-stul tanlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Yozayotganda qo‘lingiz soyasi daftaringizga tushmayotganini tekshiring; kerak bo‘lsa o‘rningizni o‘zgartiring.

Namunalar
Dilnoza ishlayotganda monitor chetidagi sim bo‘shab qolganini ko‘rdi. U simga tegmadi, qo‘lini ko‘tarib o‘qituvchini chaqirdi. Bu «simlarga tegmaslik» va «muammo bo‘lsa, o‘qituvchiga aytish» qoidalariga mos.
QoidaQiymat
ko‘zdan ekrangacha50–60 sm
ko‘zni dam oldirishhar 20 daqiqada
kuniga ko‘pi bilanbir-ikki soat
Dars 40 daqiqa davom etadi. Har 20 daqiqada Bobur ekrandan uzoqqa, deraza tomonga qarab ko‘zini dam oldiradi, ko‘zni yumib-ochadi va boshni sekin burib mashq qiladi.
Sinfda faoliyat

«To‘g‘ri yoki noto‘g‘ri?» o‘yini: o‘qituvchi rasm yoki holatni ko‘rsatadi (suv bilan kirish, orqani egib o‘tirish, qo‘lni ko‘tarib so‘rash). Bolalar «to‘g‘ri» (qo‘l ko‘tarish) yoki «noto‘g‘ri» (o‘rnidan turmasdan bosh chayqash) deb javob beradi va sababini aytadi.

Mashq
1
Kompyuter xonasiga qachon kirish mumkin?
2
Ko‘zdan monitorgacha masofa taxminan necha santimetr bo‘lishi kerak?
3
Kompyuter yoqilganda sim va rozetkalarga nega tegmaslik kerak?
4
Sinfdoshingiz kompyuter yonida suv ichayotganini ko‘rdingiz. Nima qilasiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTarix burchagi uchun missiyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →