ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Sohani belgilash amallari

Darslar 23 · 1 ta dars · D.T. Kamaltdinova, D.M. Sayfurov. Informatika va axborot texnologiyalari 5-sinf (umumiy tahriri F.M. Zakirova). «Nashriyot uyi Tasvir», Toshkent, 2020
23

Grafik muharrirlarida sohani belgilash amallari

Darslik: 76–78-betlar
MaqsadRasm sohasini to‘rtburchak, oval, lasso va sehrli tayoqcha bilan belgilaydi; belgilangan sohani siljitadi, nusxalaydi, qirqadi va o‘chiradi.
Yangi so‘zlar
belgilash (tanlash) · selection: marking part of a picture to work on itlasso · lasso: select by drawing around any outline by handsehrli tayoqcha · magic wand: selects an area of similar colour with one clickqirqib olish (kesish) · crop: keep only the selected part of the picture
Tushuntirish

Rasmning bir qismi ustida ishlash uchun avval o‘sha qism belgilanadi; amal faqat belgilangan sohaga ta’sir qiladi. Belgilashning to‘rtta asosiy usuli bor: to‘g‘ri to‘rtburchak shaklida, oval (doira) shaklida, lasso – sichqoncha bilan ixtiyoriy kontur bo‘yicha chizib, va sehrli tayoqcha – bosilgan nuqtadagi rangga o‘xshash tutash sohani avtomatik belgilaydi. Shift bosib turilsa to‘rtburchak kvadratga, oval esa doiraga aylanadi. Belgilangan sohani sudrab siljitish, Ctrl+C bilan nusxalash, Ctrl+X bilan qirqish, Ctrl+V bilan qo‘yish, Delete bilan o‘chirish mumkin. «Belgilangan qismga qirqish» (Crop to Selection) rasmning faqat shu qismini qoldiradi. Belgilangan sohani bo‘yasangiz, rang faqat shu soha ichiga tushadi – bu rasmni aniq bo‘yash uchun qulay. Ishni tugatgach Ctrl+D bilan belgilashni olib tashlang.

to‘rtburchakovallassosehrli tayoqchaBelgilashusullari
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola qog‘oz kolajida gulning konturi bo‘ylab ajratib, uni boshqa joyga yopishtirdi. Kerakli qismni ajratib olish rasm bilan ishlashning birinchi qadami. Grafik muharrirdagi tanlash vositalari shu ishni bajaradi.

Kim ishlatadi

Dizayner rasm qismlarini ajratib, yangi tarkib yaratadi, retushyor suratdan ortiqcha qismni olib tashlaydi, kolaj ustasi turli rasmlarni birlashtiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Daftarga daraxt chizib, uning konturini boshqa rangli qalam bilan aylantirib chiqing; bu chiziq ichi «tanlangan» qismdir.

Namunalar
Rasmdagi gulning orqa foni bir xil rangda: sehrli tayoqcha bilan fonni bosamiz, gul emas, fon belgilanadi. Delete ni bossak, fon o‘chib, gulning o‘zi qoladi.
600 × 400 rasmdan 200 × 200 kvadrat qismini kerak bo‘lsa, Shift bilan kvadrat belgilab, «Belgilangan qismga qirqish» bajariladi. Yangi rasm 200 × 200 = 40 000 pikselli bo‘ladi.
Sinfda faoliyat

«Qaysi vosita?»: o‘qituvchi rasmdagi qismlarni ko‘rsatadi (to‘p, bulut, uy, bir xil rangli osmon). Bolalar eng mos belgilash vositasini aytadi: oval, lasso, to‘rtburchak yoki sehrli tayoqcha.

Mashq
1
Sohani belgilashning to‘rtta usulini ayting.
2
Sehrli tayoqcha qanday ishlaydi va qachon qulay?
3
Shift bosib turilganda to‘rtburchak va oval qanday shaklga o‘tadi?
4
Nima uchun belgilangan soha ichida bo‘yash rasmning boshqa joylariga zarar yetkazmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSinf baliqchasi jadvaliHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →