ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Ko‘paytmani chamalash, perimetr va yuzni hisoblash usullari; masalalar yechish

Darslar 68–72 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
65

Qiymatlarni chamalash

Darslik: 2-qism, 65-dars, 81–83-betlar
MaqsadKo‘paytmaning quyi va yuqori chegarasini chamalash.
Yangi so‘zlar
ko‘paytuvchi · factorko‘paytma · productquyi chegara · lower boundyuqori chegara · upper bound
Tushuntirish

Ko‘paytmani chamalashda har bir ko‘paytuvchidan kichikroq yaxlit sonlarni ko‘paytirib quyi chegarani, kattaroq yaxlit sonlarni ko‘paytirib yuqori chegarani topamiz. 23 × 57 uchun 20 × 50 = 1 000 va 30 × 60 = 1 800, demak 1 000 < 23 × 57 < 1 800. Chamalash hisob-kitobdagi qo‘pol xatoni topishga yordam beradi.

05001000150020001 800
100200150196196 ≈ 100

196 ≈ 100

Kamaytirib yaxlitlash: kichik yaxlit songa

🍏 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bog‘da 19 ta savatda 28 tadan olma bor. Olmalar soni 10 × 20 = 200 dan ko‘p, 20 × 30 = 600 dan kam.

Kim ishlatadi

Dehqonlar, qadoqlovchilar

Bugun sinab ko‘ring

12 × 18 uchun 10 × 10 va 20 × 20 yordamida oraliq ayting.

Namunalar
05001000150020008001 242
46 × 27: quyi 40 × 20 = 800, yuqori 50 × 30 = 1 500; aniq 1 242.
67 × 48 uchun 60 × 40 = 2 400 va 70 × 50 = 3 500; 2 016 bu oraliqda emas.
Sinfda faoliyat

«Xatoni top»: o‘qituvchi noto‘g‘ri ko‘paytmalar yozadi; bolalar chegaralarni hisoblab xatoni aniqlaydi.

Mashq
1
46 × 27 ko‘paytmaning quyi chegarasi (40 × 20) nechaga teng?
2
46 × 27 ko‘paytmaning yuqori chegarasi (50 × 30) nechaga teng?
3
Kimdir 67 × 48 = 2 016 dedi. Quyi chegara 60 × 40 = 2 400 bo‘lsa, bu to‘g‘rimi?
4
Xona eni 4 m 90 cm, bo‘yi 6 m 10 cm. Yuzini 5 m × 6 m deb chamalang. Necha m²?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliEski qog‘ozga nima bo‘ladi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →