ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Amaliy masalalar, parallel va perpendikular chiziqlar, koordinata nuri

Darslar 26–29 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
25

Amaliy masalalar

Darslik: 1-qism, 25-dars, 78–80-betlar
MaqsadO‘rtacha massa, me’yor (±) va qo‘sh tengsizlik bilan bog‘liq amaliy masalalarni yechish.
Yangi so‘zlar
o‘rtacha massa · average massqo‘sh tengsizlik · double inequalitychegara · limit (bound)xalta · bag (sack)
Tushuntirish

Bir xil narsalarning o‘rtacha massasi = umumiy massa : soni. Qadoqdagi yozuv m = 2 000 ± 30 g qadoq massasi 2 000 − 30 = 1 970 g dan 2 000 + 30 = 2 030 g gacha bo‘lishi mumkinligini bildiradi. Buni qo‘sh tengsizlik bilan yozamiz: 1 970 ≤ m ≤ 2 030. «≤» belgisi «kichik yoki teng» ma’nosini beradi.

196019701980199020002010202020302040
x₁12x₂15x₃11x₄1413

(12 + 15 + 11 + 14) ÷ 4 = 52 ÷ 4 = 13

Chiziq — o‘rtacha qiymat: barcha ustunlarni tenglashtirsak shunday bo‘ladi

🪵 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Duradgorga 50 cm li taxta kerak. 1 cm kam yoki ko‘p bo‘lsa ham bo‘ladi: 49 dan 51 cm gacha, ya’ni 50 ± 1.

Kim ishlatadi

Duradgorlar, tikuvchilar

Bugun sinab ko‘ring

20 ± 2 ga to‘g‘ri keladigan istalgan sonni ayting.

Namunalar
5 ta olma 750 g tortdi: o‘rtacha massa 750 : 5 = 150 g.
48525660646872
y = 60 ± 8 bo‘lsa, 60 − 8 ≤ y ≤ 60 + 8, ya’ni 52 ≤ y ≤ 68.
Sinfda faoliyat

«Tarozi»: sinfda bir nechta bir xil narsa (masalan, 6 ta qalam) tortiladi; bolalar bitta narsaning o‘rtacha massasini hisoblaydi.

Mashq
1
5 ta nok 900 g tortdi. Bitta nokning o‘rtacha massasi necha g?
2
Qadoqda m = 500 ± 15 g yozilgan. Qadoqning eng kichik mumkin bo‘lgan massasi necha g?
3
a = 70 ± 4 yozuvini qo‘sh tengsizlik bilan yozing.
4
Do‘konda 25 kg li 4 ta va 3 kg li 9 ta qop guruch bor. Jami necha kg guruch bor?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliPoyezd nega darrov to‘xtamaydi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →