25
Amaliy masalalar
Darslik: 1-qism, 25-dars, 78–80-betlar
MaqsadO‘rtacha massa, me’yor (±) va qo‘sh tengsizlik bilan bog‘liq amaliy masalalarni yechish.
Yangi so‘zlar
o‘rtacha massa · average massqo‘sh tengsizlik · double inequalitychegara · limit (bound)xalta · bag (sack)
Tushuntirish
Bir xil narsalarning o‘rtacha massasi = umumiy massa : soni. Qadoqdagi yozuv m = 2 000 ± 30 g qadoq massasi 2 000 − 30 = 1 970 g dan 2 000 + 30 = 2 030 g gacha bo‘lishi mumkinligini bildiradi. Buni qo‘sh tengsizlik bilan yozamiz: 1 970 ≤ m ≤ 2 030. «≤» belgisi «kichik yoki teng» ma’nosini beradi.
Namunalar
5 ta olma 750 g tortdi: o‘rtacha massa 750 : 5 = 150 g.
y = 60 ± 8 bo‘lsa, 60 − 8 ≤ y ≤ 60 + 8, ya’ni 52 ≤ y ≤ 68.
Sinfda faoliyat
«Tarozi»: sinfda bir nechta bir xil narsa (masalan, 6 ta qalam) tortiladi; bolalar bitta narsaning o‘rtacha massasini hisoblaydi.
Mashq
1
5 ta nok 900 g tortdi. Bitta nokning o‘rtacha massasi necha g?
180
2
Qadoqda m = 500 ± 15 g yozilgan. Qadoqning eng kichik mumkin bo‘lgan massasi necha g?
485
3
a = 70 ± 4 yozuvini qo‘sh tengsizlik bilan yozing.
66 ≤ a ≤ 74
4
Do‘konda 25 kg li 4 ta va 3 kg li 9 ta qop guruch bor. Jami necha kg guruch bor?
127