93
Aralash kasrlarni qo‘shish
Darslik: 3-qism, 93-dars, 69–71-betlar
MaqsadAralash kasrlarni qo‘shishni mustahkamlash: uch qo‘shiluvchi, butun son bilan aralash kasr, perimetr.
Yangi so‘zlar
qo‘shiluvchi · addendyig‘indi · sumuchburchak tomoni · side of a triangleperimetr · perimeter
Tushuntirish
Bir nechta aralash kasrni qo‘shishda butun qismlarni birga qo‘shamiz, kasr qismlarni ham birga qo‘shamiz. Kasr qismlar yig‘indisi noto‘g‘ri kasr bo‘lsa, undan butun qismni ajratib, butun qismlar yig‘indisiga qo‘shamiz. Perimetr – barcha tomonlar uzunliklari yig‘indisi.
butun qismlar yig‘indisi→kasr qismlar yig‘indisi→noto‘g‘ri kasrdan butun ajratish
2/9 + 4/9 = 2/9 + 4/9 = 2/3
Umumiy maxraj = EKUK(9, 9) = 9
🪴 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Bola uchta lagandan gullarga 1 1/4 l, 2 2/4 l va 1 3/4 l suv quydi. Hammasi 5 2/4 l.
Kim ishlatadi
Gulchilar, dehqonlar
Bugun sinab ko‘ring
1/2 + 1/2 + 1/2 ni qo‘shing. Necha butun chiqdi?
Namunalar
3 4/9 + 2 7/9 + 1 5/9 = 6 + 16/9 = 6 + 1 7/9 = 7 7/9.
Uchburchak tomonlari 2 3/10 m, 3 5/10 m, 1 9/10 m: perimetr 6 + 17/10 = 7 7/10 m.
Sinfda faoliyat
«Uchburchak perimetri»: bolalar chizg‘ich bilan uchburchak tomonlarini santimetr va millimetrda o‘lchab, uzunliklarni o‘nli kasr emas, aralash kasr bilan (3 4/10 cm) yozib qo‘shadi.
Mashq
1
3 4/9 + 2 7/9 + 1 5/9 ni hisoblang.
7 7/9
2
6 + 2 4/5 + 3/5 ni hisoblang.
9 2/5
3
4 3/8 + 2 6/8 yig‘indisini 7 bilan taqqoslang.
4 3/8 + 2 6/8 > 7
4
Birinchi kuni 12 3/10 kg uzum terildi, ikkinchi kuni undan 1 8/10 kg ko‘p. Ikki kunda jami necha kilogramm uzum terildi?
26 4/10
5
Uchburchak tomonlari 2 3/10 m, 3 5/10 m va 1 9/10 m. Perimetrini toping.
7 7/10