72
Bo‘lish
Darslik: 3-qism, 72-dars, 4–6-betlar
MaqsadBo‘lishning turli yozilishi (:, /, kasr chizig‘i); bo‘linuvchi, bo‘luvchi, bo‘linma; ko‘p xonali sonlarni bo‘lish va tekshirish.
Yangi so‘zlar
bo‘linuvchi · dividendbo‘luvchi · divisorbo‘linma · quotienttekshirish · check
Tushuntirish
Bo‘lishni bir necha usulda yozish mumkin: 24 : 3 = 8, 24/3 = 8 (kompyuterda) yoki 24 ni kasr chizig‘i ustiga, 3 ni uning ostiga yozib. Hammasi bir ma’noni bildiradi: 24 ni 3 ta teng qismga bo‘lamiz. Bu yerda 24 – bo‘linuvchi, 3 – bo‘luvchi, 8 – bo‘linma. Ko‘p xonali sonlarni burchakli bo‘lish bilan bo‘lamiz. Tekshirish: bo‘linma × bo‘luvchi = bo‘linuvchi.
Namunalar
756 : 3 = 252. Tekshiramiz: 252 × 3 = 756, to‘g‘ri.
(3 600 + 480) : 8 = 4 080 : 8 = 510. Avval qavs ichi hisoblanadi.
Sinfda faoliyat
«Bir xil, yozuv boshqa»: kartochkalarga 48 : 6, 48/6, 6 ga bo‘lingan 48 va 8 yozing. Bolalar bir xil ma’noli kartochkalarni topib juftlaydi va bo‘linma nechaligini aytadi.
Mashq
1
63 : 7 va 63/7 ning qiymatini toping.
9
2
1 248 : 6 ni hisoblang va ko‘paytirib tekshiring.
208
3
Bo‘linma 125, bo‘luvchi 8. Bo‘linuvchi nechaga teng?
1000
4
Bozorda 8 kg uzum 56 000 so‘m turadi. 1 kg uzum necha so‘m?
7000
5
(3 600 + 480) : 8 ifodaning qiymatini toping.
510