☰ Mundarija · Matematika

Kasrlar bo‘yicha masalalar, takrorlash; kasrlarni qo‘shish va ayirish

Darslar 86–90 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
85

Kasrlarni taqqoslash

Darslik: 3-qism, 85-dars, 43–45-betlar
MaqsadSuratlari bir xil kasrlarni taqqoslash: maxraji kichigi katta; kasrni 1 bilan taqqoslash.
Yangi so‘zlar
bir xil surat · same numeratorulush o‘lchami · size of a sharekichik maxraj · smaller denominatortaqqoslash · comparison
Tushuntirish

Suratlari bir xil ikki kasrda ulushlar soni teng, lekin ulushlarning o‘lchami har xil. Maxraj qancha katta bo‘lsa, butun shuncha ko‘p qismga bo‘linadi va har bir ulush shuncha kichik bo‘ladi. Demak, suratlari bir xil kasrlardan maxraji kichigi katta: 1/3 > 1/5. To‘g‘ri kasr 1 dan kichik, noto‘g‘ri kasr 1 dan katta yoki unga teng.

Namunalar
3/5 > 3/8, chunki 5 < 8: beshdan bir ulush sakkizdan bir ulushdan katta.
7/8 < 1 (to‘g‘ri kasr), 9/8 > 1 (noto‘g‘ri kasr).
Sinfda faoliyat

«Non bo‘laklari»: bir xil qog‘oz doiralar (non) olinadi. Birini 4 ta, ikkinchisini 8 ta teng bo‘lakka buklab bo‘lamiz. Bolalar 1/4 va 1/8 bo‘laklarni ustma-ust qo‘yib, qaysi biri katta ekanini ko‘radi va sababini tushuntiradi.

Mashq
1
3/8 va 3/5 kasrlarni taqqoslang.
2
5/6 va 5/9 kasrlarni taqqoslang.
3
Kasrlarni kamayish tartibida yozing: 2/3, 2/9, 2/5, 2/7.
4
Bir xil non 4 kishiga yoki 8 kishiga teng bo‘linadi. Qaysi holatda har kimga katta bo‘lak tegadi? Bo‘lakni kasr bilan yozing.
5
4/11, 4/13, 4/7, 4/9 kasrlardan eng kichigini toping.