Darslar 134–136 · 3 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
129
Burchakni transportir bilan o‘lchash
Darslik: 4-qism, 129-dars, 66–68-betlar
MaqsadBurchakni transportir bilan o‘lchash: transportirni to‘g‘ri qo‘yish, shkalani o‘qish, burchak turini aniqlash.
Yangi so‘zlar
transportir · protractorshkala · scaleburchak uchi · vertex of the angleo‘lchash · measuring
Tushuntirish
Transportir bilan 0° dan 180° gacha bo‘lgan burchaklarni o‘lchash mumkin. 1) Transportir markazini burchak uchiga qo‘yamiz. 2) Transportirning 0° belgisi burchakning bir tomoni bilan ustma-ust tushsin. 3) Burchakning ikkinchi tomoni qaysi gradusni kesib o‘tganini o‘qiymiz. Transportirda ikkita shkala bo‘lsa, 0° belgisi burchakning birinchi tomoniga to‘g‘ri kelgan shkalani o‘qiymiz. Natija bo‘yicha burchak turini aniqlaymiz.
75° — o‘tkir burchak (90° dan kichik)
🪁 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Varrak ipi yer bilan burchak hosil qiladi. Varrak balandroq uchsa, bu burchak kattaroq bo‘ladi.
Kim ishlatadi
Tom quruvchilar, muhandislar
Bugun sinab ko‘ring
Kitob burchagini daftar burchagiga qo‘ying: ikkalasi ham to‘g‘ri burchakmi?
Namunalar
Ikkinchi tomon 70° dan o‘tsa, burchak 70° – o‘tkir. 104° – o‘tmas, 90° – to‘g‘ri.
Bir uchdan chiqqan ikki nur 0° dan boshlab 40° va 130° belgilarini kesib o‘tsa, ular orasidagi burchak 130° − 40° = 90°.
Sinfda faoliyat
«Burchak ustasi»: har bir bola transportir bilan daftar, stol va eshik burchaklarini o‘lchab, o‘lchovni va burchak turini yozadi; sinfdoshi tekshiradi.
Mashq
1
Burchakning ikkinchi tomoni transportirning 0° dan boshlangan shkalasida 70° dan o‘tdi. Burchak necha gradus va qanday turda?
70°, o‘tkir
2
143° li burchak qanday burchak?
o‘tmas
3
86° li burchak o‘tkirmi, to‘g‘rimi yoki o‘tmasmi?
o‘tkir
4
Bir uchdan chiqqan ikki nur 0° dan boshlab 40° va 130° belgilaridan o‘tdi. Ular orasidagi burchak necha gradus?
90
5
Transportir yordamida eng katta qanday burchakni o‘lchash mumkin (gradus)?