37
Masalalar yechish
Darslik: 1-qism, 37-dars, 114–116-betlar
MaqsadMatnli ifodalarni yozish va hisoblash; narx, miqdor, qiymat jadvalli masalalarni yechish.
Yangi so‘zlar
ifoda · expressionkamayuvchi · minuendayriluvchi · subtrahendqiymat · value (cost)
Tushuntirish
Matnda berilgan amalni ifoda bilan yozishda har bir hadni aniqlaymiz. «Birinchi qo‘shiluvchi 5 400, ikkinchisi 8 100 va 9 sonlarining bo‘linmasi» bo‘lsa, ifoda 5 400 + 8 100 : 9. Bo‘lish qo‘shishdan oldin bajariladi. Jadvalli masalada narx a, miqdor n va qiymat C ning bittasi noma’lum bo‘ladi: C = a × n.
Namunalar
5 400 + 8 100 : 9 = 5 400 + 900 = 6 300.
Kartoshka 4 500 so‘m/kg, 7 kg: 31 500 so‘m; piyoz 6 000 so‘m/kg, 3 kg: 18 000 so‘m. Jami 49 500 so‘m.
Sinfda faoliyat
«Ifodani ayt»: bir bola ifodani yozadi, ikkinchisi uni so‘z bilan o‘qiydi («kamayuvchi … , ayriluvchi …»); keyin teskarisi.
Mashq
1
Birinchi qo‘shiluvchi 5 400, ikkinchisi 8 100 va 9 sonlarining bo‘linmasi. Yig‘indini toping.
6300
2
Kamayuvchi 14 000 va 40 sonlarining bo‘linmasi, ayriluvchi 268. Ayirmani toping.
82
3
7 kg kartoshka (kg i 4 500 so‘m) va 3 kg piyoz (kg i 6 000 so‘m) necha so‘m turadi?
49500
4
Maktab kutubxonasiga 1 440 ta kitob keldi: ular 15 ta va 21 ta bir xil qutida edi. Har bir qutida nechta kitob bor?
40