81
Kasrlarning sonli nurda tasvirlanishi
Darslik: 3-qism, 81-dars, 31–33-betlar
MaqsadKasrlarni koordinata nurida tasvirlash: birlik kesmani teng qismlarga bo‘lish; to‘g‘ri va aralash kasrlar koordinatasi.
Yangi so‘zlar
koordinata nuri · number raybirlik kesma · unit segmentkoordinata · coordinatenuqta · point
Tushuntirish
Kasrni koordinata nurida tasvirlash uchun birlik kesma maxraj bilan ko‘rsatilgan sondagi teng qismga bo‘linadi. Surat nechta qism sanab o‘tilishini bildiradi. Birlik kesma 6 qismga bo‘lingan bo‘lsa, 0 dan 4 qism narida turgan nuqtaning koordinatasi 4/6. 1 dan o‘ngdagi nuqtalar noto‘g‘ri yoki aralash kasr bilan yoziladi: 9 qism – 9/6 = 1 3/6.
Namunalar
Birlik kesma 8 qism: A nuqta 0 dan 5 qism narida, uning koordinatasi A(5/8).
Birlik kesma 5 qism: B nuqta 1 dan keyin yana 2 qism narida: B(1 2/5) = B(7/5).
Sinfda faoliyat
«Sonli nur o‘yini»: yo‘lakka 0 va 1 belgisi qo‘yilib, oralig‘i 6 teng qadamga bo‘linadi. Bola kartochkada yozilgan kasrga (2/6, 5/6, 8/6) qadam tashlab turadi.
Mashq
1
Birlik kesma 8 teng qismga bo‘lingan. 0 dan 5 qism narida turgan nuqtaning koordinatasini yozing.
5/8
2
Birlik kesma 6 teng qismga bo‘lingan. 0 dan 9 qism narida turgan nuqtaning koordinatasini noto‘g‘ri va aralash kasr bilan yozing.
9/6 = 1 3/6
3
Birlik kesma 5 teng qismga bo‘lingan. Koordinatasi 2 3/5 bo‘lgan nuqta 0 dan necha qism narida?
13
4
Qaysi nuqta 0 ga yaqinroq: koordinatasi 3/7 bo‘lganmi yoki 5/7 bo‘lganmi?
3/7
5
Birlik kesma 20 katakka teng. Koordinatasi 3/5 bo‘lgan nuqta 0 dan necha katak narida?
12