ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Birlikdan o‘tib ayirish, kasrni natural songa ko‘paytirish, kasrlar ustida amallar

Darslar 100–103 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
98

Kasrlarni birlikdan o‘tib ayirish

Darslik: 3-qism, 98-dars, 84–86-betlar
MaqsadKasrlarni birlikdan o‘tib ayirishni mustahkamlash: qavsli ifodalar, masalalar.
Yangi so‘zlar
birlikdan o‘tib ayirish · subtracting with regroupingqavs · bracketifoda · expressionqolgan · left
Tushuntirish

Kamayuvchining kasr qismi ayriluvchinikidan kichik bo‘lsa, kamayuvchining butun qismidan bir birlik olamiz va uni kasr ulushlariga aylantirib kasr qismga qo‘shamiz. Qavsli ifodalarda avval qavs ichi hisoblanadi. Natijani qo‘shish bilan tekshirish mumkin.

ƒFormula
7 1/8 = 6 9/8
3 2/5 = 17/53 × 5 + 2 = 17 ( 17 : 5 = 3, qoldiq 2 )

3 2/5 = 17/5

Aralash son → noto‘g‘ri kasr: butun qism × maxraj + surat

🧶 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Tikuvchida 6 m mato bor edi, 1 2/5 m va 2 4/5 m ishlatildi. Qolgani 6 − 4 1/5 = 1 4/5 m.

Kim ishlatadi

To‘quvchilar, parda tikuvchilar

Bugun sinab ko‘ring

1 dan avval 1/4, so‘ng yana 1/4 ni ayiring. Nima qoldi?

Namunalar
7 1/8 − 2 5/8 = 6 9/8 − 2 5/8 = 4 4/8.
12 − (3 4/10 + 2 5/10) = 12 − 5 9/10 = 11 10/10 − 5 9/10 = 6 1/10.
Sinfda faoliyat

«Xatoni top»: o‘qituvchi doskada birlikdan o‘tib ayirishdagi xatoli yechim yozadi. Bolalar xatoni topib, to‘g‘ri yechimni yozadi va qo‘shish bilan tekshiradi.

Mashq
1
7 1/8 − 2 5/8 ni hisoblang.
2
(6 2/9 + 1 3/9) − 3 5/9 ni hisoblang.
3
12 − (3 4/10 + 2 5/10) ni hisoblang.
4
8 m kabelning 3 5/6 m ishlatildi. Necha metr kabel qoldi?
5
Bobur 5 1/5 km yo‘lning 2 3/5 km ini piyoda, qolganini velosipedda bosdi. Velosipedda necha kilometr yurdi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSumalak nega shirin?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →