ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Piramida yoyilmasi, doira va shar, silindr va uning yoyilmasi

Darslar 124–127 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
120

Piramida va uning yoyilmasi

Darslik: 4-qism, 120-dars, 37–39-betlar
MaqsadPiramida yoyilmasi: asos va yon yoqlar; to‘la sirt yuzi.
Yangi so‘zlar
piramida yoyilmasi · net of a pyramiduchburchak yoq · triangular faceasos · baseto‘la sirt · total surface
Tushuntirish

Piramida yoyilmasi bitta asosdan va yon yoqlar – uchburchaklardan iborat. Uchburchaklar asosning tomonlariga yopishgan bo‘ladi. To‘rtburchakli piramida yoyilmasi: 1 kvadrat va 4 uchburchak; uchburchakli piramida yoyilmasi: 4 uchburchak; beshburchakli piramidaniki: 1 beshburchak va 5 uchburchak. To‘la sirt yuzi = asos yuzi + barcha yon yoqlar yuzlari yig‘indisi.

PiramidaYoyilmasi
uchburchakli4 uchburchak
to‘rtburchakli1 kvadrat + 4 uchburchak
beshburchakli1 beshburchak + 5 uchburchak
Yoqlar: 5Qirralar: 8Uchlar: 55 + 5 − 8 = 2

Piramida: yoqlar n + 1, qirralar 2n, uchlar n + 1

Asosida 4 ta tomon bor

📐 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Qog‘oz piramida yasash uchun asosni chizib, uning har tomoniga uchburchak qo‘shamiz. Buklasak, uchlari tepada uchrashadi.

Kim ishlatadi

Maket ustalari, qadoq dizaynerlari

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozga kvadrat chizing va har tomonidan bittadan uchburchak chiqaring: bu piramida yoyilmasi.

Namunalar
Asosi 36 cm² va 4 ta yon yog‘i 30 cm² dan bo‘lgan piramida: 36 + 4 × 30 = 156 cm².
Barcha 4 ta yog‘i 9 cm² dan bo‘lgan uchburchakli piramida: 4 × 9 = 36 cm².
Sinfda faoliyat

«Piramida yoyilmasi»: bolalar katakli qog‘ozda to‘rtburchakli piramida yoyilmasini chizadi, qirqadi (kattalar yordamida) va buklab piramida yasaydi.

Mashq
1
To‘rtburchakli piramida yoyilmasi nechta bo‘lakdan iborat?
2
Uchburchakli piramida yoyilmasida nechta uchburchak bor?
3
Asosi 36 cm², 4 ta yon yog‘i 30 cm² dan bo‘lgan piramidaning to‘la sirti yuzi necha cm²?
4
Beshburchakli piramida yoyilmasida nechta uchburchak bor?
5
Uchburchakli piramidaning 4 ta yog‘ining har biri 9 cm². To‘la sirti yuzi necha cm²?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBuvining sovuq ko‘zasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →