67
Yuzni hisoblash usuli
Darslik: 2-qism, 67-dars, 87–89-betlar
MaqsadYuzni hisoblash usuli: birliklarni sanash va qismlar.
Yangi so‘zlar
o‘lchov birligi · unit of measuremosh doni · mung beanyarmi · halfchorak · quarter
Tushuntirish
Yuzni o‘lchov birligini tanlab sanash bilan topish mumkin. Masalan, 1 cm² kvadratga 6 ta mosh doni sig‘sa, shaklga esa 39 ta don sig‘sa, 39 : 6 = 6 (qoldiq 3): shaklning yuzi 6 cm² dan sal ko‘proq. Shaklning yarmi, uchdan biri, choragi – uni 2, 3 yoki 4 ta teng bo‘lakka bo‘lgandagi bitta bo‘lak. Yig‘indini songa ko‘paytirishda: 15 ta 1 litrli va 18 ta 3 litrli idishda 15 + 18 × 3 = 69 l.
Namunalar
39 don, 1 cm² da 6 don: to‘liq 6 cm² va yana 3 don.
6 cm × 4 cm to‘g‘ri to‘rtburchak yuzi 24 cm²; yarmi 12 cm², choragi 6 cm².
Sinfda faoliyat
«Guruch bilan yuz»: katakli qog‘ozdagi 1 cm² kvadratga nechta mosh yoki guruch doni sig‘ishini sanab, qo‘l shaklining yuzini baholang.
Mashq
1
1 cm² kvadratga 6 ta mosh doni sig‘adi, shaklga esa 39 ta. Shaklda nechta to‘liq cm² bor?
6
2
Do‘konda 15 ta 1 litrli va 18 ta 3 litrli idishda sharbat bor. Jami necha litr sharbat bor?
69
3
Bo‘yi 6 cm, eni 4 cm to‘g‘ri to‘rtburchakning yarmini bo‘yadik. Bo‘yalgan yuz necha cm²?
12
4
Shu to‘g‘ri to‘rtburchakning uchdan biri bo‘yalsa, bo‘yalgan yuz necha cm²?
8