21
To‘plamlar va ma’lumotlar
Darslik: 1-qism, 21-dars, 66–68-betlar
MaqsadTo‘plam, uning elementlari va ma’lumotlar tushunchalarini bilish; ma’lumotlarni jadvaldan o‘qish.
Yangi so‘zlar
to‘plam · setelement · element (member)ma’lumot · datajadval · table
Tushuntirish
To‘plam – umumiy xususiyatga ega obyektlar guruhi. To‘plamga kiruvchi obyektlar uning elementlari deyiladi. To‘plam figurali qavs ichida yoziladi: A = {2, 4, 6, 8}. Elementlarning tartibi muhim emas va bir element ikki marta yozilmaydi. To‘plangan sonlar, nomlar va boshqa axborot ma’lumotlar deyiladi; ularni jadvalga yozsak, o‘qish va hisoblash oson bo‘ladi.
Namunalar
Bir xonali juft natural sonlar to‘plami: A = {2, 4, 6, 8}. Unda 4 ta element bor.
Jadval: dushanba – daromad 18 000, chiqim 9 000; seshanba – 14 000 va 10 000; chorshanba – 11 000 va 11 000. Tejalgan pul: 9 000, 4 000 va 0 so‘m.
Sinfda faoliyat
«To‘plam yig‘amiz»: o‘qituvchi xususiyat aytadi («5 ga karrali ikki xonali sonlar»), bolalar shu to‘plamning elementlarini doskaga yozadi.
Mashq
1
20 ga karrali ikki xonali sonlar to‘plamini yozing.
{20, 40, 60, 80}
2
15 dan kichik, 4 ga karrali natural sonlar to‘plamida nechta element bor?
3
3
12, 18, 24, 31, 36 sonlaridan qaysi biri 6 ga karrali sonlar to‘plamiga kirmaydi?
31
4
Jadvalga ko‘ra: dushanba – daromad 18 000, chiqim 9 000; seshanba – 14 000 va 10 000; chorshanba – 11 000 va 11 000. Uch kunda jami necha so‘m tejalgan?
13000