101
O‘nli kasr
Darslik: 3-qism, 101-dars, 95–97-betlar
MaqsadO‘nli kasr tushunchasi: kasrni yozishning yangi usuli; butun va kasr qismni vergul bilan ajratish; o‘ndan birlar xonasi.
Yangi so‘zlar
o‘nli kasr · decimalvergul · decimal comma (point)xona · placeo‘ndan bir · one tenth
Tushuntirish
Kasr sonni yozishning yana bir usuli bor – o‘nli kasr. Unda son bir qatorga yoziladi, butun qismi kasr qismidan vergul bilan ajratiladi. 1/10 = 0,1. Verguldan keyingi birinchi xona – o‘ndan birlar xonasi: undagi raqam nechta o‘ndan bir ulush borligini ko‘rsatadi. Masalan, 254,3 – 2 yuzlik, 5 o‘nlik, 4 birlik va 3 o‘ndan bir. Inglizcha yozuvda vergul o‘rniga nuqta qo‘yiladi (254.3).
Namunalar
3/10 = 0,3 va 4 9/10 = 4,9. Teskarisi: 0,7 = 7/10.
46,7 – qirq olti butun o‘ndan yetti. Termometr 36,6 ni ko‘rsatsa, bu 36 gradus va 6 o‘ndan bir.
Sinfda faoliyat
«Termometr»: o‘qituvchi shkalasi 0,1 gradusli kattalashtirilgan termometr chizadi. Bolalar turli balandliklarni o‘nli kasr bilan o‘qiydi: 36,4; 37,1; 38,0.
Mashq
1
3/10 ni o‘nli kasr bilan yozing.
0,3
2
0,7 ni oddiy kasr bilan yozing.
7/10
3
4 9/10 ni o‘nli kasr bilan yozing.
4,9
4
46,7 sonini so‘z bilan o‘qing.
qirq olti butun o‘ndan yetti
5
254,3 sonida 3 raqami qaysi xonada turibdi?
o‘ndan birlar xonasida