ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

O‘nli kasrlar: o‘ndan, yuzdan va mingdan birlar; uzunlik

Darslar 104–108 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
101

O‘nli kasr

Darslik: 3-qism, 101-dars, 95–97-betlar
MaqsadO‘nli kasr tushunchasi: kasrni yozishning yangi usuli; butun va kasr qismni vergul bilan ajratish; o‘ndan birlar xonasi.
Yangi so‘zlar
o‘nli kasr · decimalvergul · decimal comma (point)xona · placeo‘ndan bir · one tenth
Tushuntirish

Kasr sonni yozishning yana bir usuli bor – o‘nli kasr. Unda son bir qatorga yoziladi, butun qismi kasr qismidan vergul bilan ajratiladi. 1/10 = 0,1. Verguldan keyingi birinchi xona – o‘ndan birlar xonasi: undagi raqam nechta o‘ndan bir ulush borligini ko‘rsatadi. Masalan, 254,3 – 2 yuzlik, 5 o‘nlik, 4 birlik va 3 o‘ndan bir. Inglizcha yozuvda vergul o‘rniga nuqta qo‘yiladi (254.3).

254,3
yuzliko‘nlikbirliko‘ndan bir
254,3
3butun,41/1001/10001/10003,4 = 3400/1000

3,4 = 3400/1000

Vergul butun va kasr qismni ajratadi; har bir keyingi xona 10 marta kichik

⚖️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sotuvchining tarozisi 2,5 kg ni ko‘rsatdi. Bu ikki butun o‘ndan besh.

Kim ishlatadi

Sotuvchilar, shifokorlar

Bugun sinab ko‘ring

3,5 ni so‘z bilan ayting.

Namunalar
310
Qismlarni bosib bo‘yang
3/10 = 0,3 va 4 9/10 = 4,9. Teskarisi: 0,7 = 7/10.
46,7 – qirq olti butun o‘ndan yetti. Termometr 36,6 ni ko‘rsatsa, bu 36 gradus va 6 o‘ndan bir.
Sinfda faoliyat

«Termometr»: o‘qituvchi shkalasi 0,1 gradusli kattalashtirilgan termometr chizadi. Bolalar turli balandliklarni o‘nli kasr bilan o‘qiydi: 36,4; 37,1; 38,0.

Mashq
1
3/10 ni o‘nli kasr bilan yozing.
2
0,7 ni oddiy kasr bilan yozing.
3
4 9/10 ni o‘nli kasr bilan yozing.
4
46,7 sonini so‘z bilan o‘qing.
5
254,3 sonida 3 raqami qaysi xonada turibdi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliDarvoza nega zanglaydi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →