★
Yakuniy dars: simmetriya va hajmli shakllar
Darslik: 4-qism, Yakuniy dars, 58–59-betlar
MaqsadSimmetriya va hajmli shakllar bo‘yicha takrorlash: simmetriya o‘qlari, simmetrik nuqtalar, prizma, piramida, silindr, konus va ularning yoyilmalari.
Yangi so‘zlar
simmetriya o‘qi · axis of symmetryyoyilma · netprizma · prismpiramida · pyramid
Tushuntirish
Bu bobda o‘q simmetriya, aks simmetriya va markaziy simmetriyani, nostandart shakllar yuzini topishni, kuboid, prizma, piramida, shar, silindr va konusni hamda ularning yoyilmalarini o‘rgandik. Asosi n-burchak bo‘lgan prizmada n + 2 yoq, 3n qirra, 2n uch; piramidada n + 1 yoq, 2n qirra, n + 1 uch bor.
Namunalar
A(2; 3) nuqtaga x = 5 vertikal o‘qqa nisbatan simmetrik nuqta: (8; 3).
Silindr yon sirtining yoyilmasi 25 cm × 8 cm to‘g‘ri to‘rtburchak: 25 × 8 = 200 cm².
Sinfda faoliyat
«Shakllar bozori»: bolalar sinfda shakllar (kub, prizma, piramida, silindr, konus, shar) tasvirlangan kartochkalarni nomi, yoq/qirra/uchlar soni va yoyilmasi bo‘yicha juftlaydi.
Mashq
1
Kvadratning nechta simmetriya o‘qi bor?
4
2
A(2; 3) nuqtaga x = 5 vertikal o‘qqa nisbatan simmetrik nuqtaning koordinatalarini yozing.
(8; 3)
3
Beshburchakli prizmaning nechta yog‘i bor?
7
4
Asosi oltiburchak bo‘lgan piramidaning nechta qirrasi bor?
12
5
Silindr yon sirti yoyilmasi 25 cm × 8 cm to‘g‘ri to‘rtburchak. Uning yuzi necha cm²?
200