★
Yakuniy dars: ma’lumotlar va diagrammalar
Darslik: 1-qism, Yakuniy dars, 123–124-betlar
MaqsadMa’lumotlar va diagrammalar bo‘yicha o‘tilganlarni umumlashtirish.
Yangi so‘zlar
diagramma · charto‘rta arifmetik · meankesishma · intersectionparallel · parallel
Tushuntirish
Takrorlaymiz: ma’lumotlarni jadval, ustunli va chiziqli diagramma yoki grafik bilan ko‘rsatamiz; o‘rta arifmetik = yig‘indi : sonlar soni; chastota – natija necha marta uchragani; Venn diagrammasida kesishma – ikkala to‘plamga tegishli elementlar; to‘g‘ri to‘rtburchakda qarama-qarshi tomonlar parallel, qo‘shnilari perpendikular.
Namunalar
Xayriya: 12 000, 8 000, 15 000, 10 000, 5 000 so‘m. Jami 50 000 so‘m, o‘rtacha 10 000 so‘m.
45 o‘quvchi: musiqa to‘garagi 28, raqs to‘garagi 19, ikkalasi 7. Kamida bittasi: 28 + 19 − 7 = 40; hech biriga qatnamaydi: 45 − 40 = 5.
Sinfda faoliyat
«Viktorina»: jamoalar diagramma, o‘rta arifmetik, chastota va Venn diagrammasi savollariga navbat bilan javob beradi.
Mashq
1
Xayriya diagrammasida beshta bola 12 000, 8 000, 15 000, 10 000 va 5 000 so‘m yig‘di. Jami necha so‘m?
50000
2
Oltita bola kutubxonaga 9, 13, 7, 11, 15 va 5 ta kitob sovg‘a qildi. O‘rtacha nechtadan?
10
3
ABCD to‘g‘ri to‘rtburchakda AB tomonga parallel tomon qaysi?
CD
4
45 o‘quvchidan 28 nafari musiqa, 19 nafari raqs to‘garagiga qatnaydi, 7 nafari ikkalasiga. Hech biriga qatnamaydiganlar necha nafar?
5