ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Masalalar yechish, ekologik masalalar va yakuniy dars: ma’lumotlar va diagrammalar

Darslar 38–41 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
38

Masalalar yechish

Darslik: 1-qism, 38-dars, 117–119-betlar
MaqsadHarfli ifodalarga qiymat berish, hajmni hisoblash va vaqt tenglamalarini yechish.
Yangi so‘zlar
harfiy ifoda · expression with a letterqiymat berish · substituting a valuehajm · volumeto‘g‘ri tenglik · true statement
Tushuntirish

Harfli ifodada harf o‘rniga berilgan sonni qo‘yib hisoblaymiz. Masalan, 5 ta daftar x so‘mdan va 2 ta albom (x + 1 500) so‘mdan bo‘lsa, narxi 5 × x + 2 × (x + 1 500); x = 4 000 da 20 000 + 11 000 = 31 000 so‘m. To‘g‘ri burchakli parallelepipedning hajmi V = a × b × c. Vaqt tenglamasini ham noma’lum hadni topish qoidasi bilan yechamiz: x = 9 h 05 min − 6 h 50 min.

ƒFormula
V = a × b × c
a = 5c = 2b = 3

V = 5 · 3 · 2 = 30 · S = 62

S = 2 · (ab + bc + ac) = 2 · (15 + 6 + 10) = 62

🧊 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Qurilish o‘yinchog‘i kubning har tomoni 3 cm. Hajm V = a × a × a ga sonni qo‘ysak, 3 × 3 × 3 = 27 cm³.

Kim ishlatadi

O‘yinchoq ishlab chiqaruvchilar, quruvchilar

Bugun sinab ko‘ring

Har tomoni 2 cm bo‘lgan kubni tasavvur qiling va 2 × 2 × 2 ni hisoblang.

Namunalar
30 cm30 cm12 cm
Asosi 30 cm × 30 cm, balandligi 12 cm bo‘lgan quti hajmi V = 30 × 30 × 12 = 10 800 cm³.
6 h 50 min + x = 9 h 05 min → x = 9 h 05 min − 6 h 50 min = 2 h 15 min.
Sinfda faoliyat

«Hajmni o‘lchaymiz»: bolalar gugurt qutisi yoki daftar o‘lchamlarini o‘lchab, hajmini formula bilan hisoblaydi.

Mashq
1
5 ta daftar x so‘mdan va 2 ta albom x dan 1 500 so‘m qimmatdan olindi. x = 4 000 bo‘lsa, jami necha so‘m to‘langan?
2
Quti asosi 30 cm × 30 cm kvadrat, balandligi 12 cm. Hajmi necha cm³?
3
6 h 50 min + x = 9 h 05 min tenglamani yeching.
4
To‘g‘rimi: eng kichik to‘rt xonali son bilan eng katta uch xonali sonning ayirmasi 1 ga teng?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTuxum do‘konga qanday keladi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →