☰ Mundarija · Matematika

Takrorlash: ko‘p xonali sonlar, amallar va harakat

Darslar 1–5 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
5

Takrorlash. Harakatga doir masalalar

Darslik: 1-qism, 5-dars, 16–18-betlar
MaqsadTezlik, vaqt va masofa orasidagi bog‘lanishni takrorlash va harakatga doir masalalar yechish.
Yangi so‘zlar
tezlik · speedvaqt · timemasofa · distancekm/h · kilometres per hour
Tushuntirish

Masofa S, tezlik v, vaqt t bo‘lsa: S = v × t, v = S : t, t = S : v. Tezlik km/h bo‘lsa, vaqt soatda, masofa kilometrda olinadi; tezlik m/min bo‘lsa, vaqt minutda, masofa metrda olinadi. Birliklar mos bo‘lishi kerak.

Namunalar
Velosipedchi 15 km/h tezlik bilan 4 soatda 15 × 4 = 60 km yuradi.
Poyezd 360 km ni 4 soatda bosib o‘tdi. Tezligi 360 : 4 = 90 km/h.
Sinfda faoliyat

«Qadam tezligi»: maktab hovlisida (o‘qituvchi nazoratida) bola 1 minutda necha metr yurishini o‘lchaydi. Sinf shu tezlikda 5 minutda necha metr yurishini hisoblaydi.

Mashq
1
Avtobus 60 km/h tezlik bilan 5 soat yurdi. U necha km yo‘l bosdi?
2
Avtomobil 288 km ni 4 soatda bosib o‘tdi. Uning tezligi necha km/h?
3
Toshkentdan Samarqandgacha taxminan 300 km. Poyezd 75 km/h tezlikda yursa, necha soat ketadi?
4
Birinchi velosipedchi 4 soatda 60 km, ikkinchisi 6 soatda 84 km yurdi. Kimning tezligi katta?