ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi4-sinf · 1-hafta

Ipak qayerdan keladi?

🎤 Muxbir savoli: Zarinaning ipak ro‘moli nimadan va qanday qilib paydo bo‘lgan?

Tarbiya

Dushanba: yangi muxbir

To‘rtinchi sinfning birinchi kunida Nodira opa yangilik aytdi: «Bu yil sinfimizning o‘z gazetasi bo‘ladi — «4-B xabarlari»!» Ovoz berish bilan Malikani qilib saylashdi. «Biz O‘zbekiston larimiz, — dedi opa. — Har bir bolaning o‘z fikriga ega bo‘lish i bor. Lekin har bir huquq bilan birga ham keladi: muxbirning burchi — faqat tekshirilgan haqiqatni yozish.» Tanaffusda Zarina yangi ro‘molini ko‘rsatdi: mayin, yaltiroq, buvisi sovg‘a qilgan ipak ro‘mol. «Ipak qayerdan keladi?» Malika daftariga yozdi: birinchi maqolaning mavzusi tayyor!

Topshiriq: Qaysi biri bolaning huquqi emas, balki burchi?

📰 Fakt: Zarinaning ro‘moli tabiiy toladan — ipakdan to‘qilgan.

Tabiiy fanlar

Muxbir — tadqiqotchi

Tabiiy fanlar darsida Nodira opa so‘radi: « qanday ishlaydi?» Avval savol beradi. Keyin aytadi — tekshirsa bo‘ladigan taxmin. So‘ng kitoblardan, odamlardan va dan ma’lumot to‘playdi va oxirida chiqaradi. Buyuk olim Abu Ali ibn Sino ham shunday ishlagan: kuzatgan, ko‘p o‘qigan, natijalarni yozib borgan. Malika o‘z gipotezasini yozdi: «Ipak paxta kabi o‘simlikdan olinadi.» «Gipoteza har doim ham to‘g‘ri chiqmaydi, — dedi opa. — Bu ham foydali: u yangi savolga olib boradi.»

Topshiriq: Gipoteza nima?

Texnologiya

Tola va ip

Texnologiya darsida Nodira opa bir tutam paxtani olib, uni cho‘zib-buradi. Ko‘z oldimizda mayda lar bir-biriga ilashib, uzun va pishiq ga aylandi! Buni deyishadi. Qadimda odamlar ipni qo‘lda, bilan yigirgan, hozir esa buni fabrikadagi mashinalar qiladi. «Tolalar tabiiy va kimyoviy bo‘ladi, — dedi opa. — Tabiiy tolalar o‘simlikdan (paxta, zig‘ir) yoki hayvondan (jun, ipak) olinadi. Kimyoviy tolalar esa zavodda tayyorlanadi.» Malika qotib qoldi: ipak — hayvondan?! Demak, uning gipotezasi noto‘g‘ri chiqdi.

Topshiriq: Tolalarni kelib chiqishi bo‘yicha ajrat.

So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)

O‘simlikdan
Hayvondan
Zavodda

📰 Fakt: Ipak — o‘simlikdan emas, hayvondan olinadigan tabiiy tola.

Matematika

Seshanba: buviga qo‘ng‘iroq

Kechqurun Malika Zarinaning buvisiga qo‘ng‘iroq qildi — u Marg‘ilonda yashaydi va yoshligida ipak fabrikasida ishlagan ekan. «Shanba kuni keling, hammasini ko‘rsataman!» Dadasi yo‘lni hisobladi: avtobus soatiga 60 km bilan 5 soat yuradi. = tezlik × : S = v × t = 60 × 5 = 300 km. «Qaytishda yo‘l bo‘sh bo‘ladi, avtobus soatiga 75 km yuradi», — dedi dadasi. Malika darrov topdi: t = S : v = 300 : 75 = 4 soat. «Tezlik soatiga km da bo‘lsa, vaqt soatda, masofa esa km da bo‘ladi — birliklar mos kelishi kerak!»

Topshiriq: Velosipedchi soatiga 15 km tezlik bilan 3 soat yurdi. U qancha masofani bosib o‘tdi?

Ona tili

Chorshanba: maqola qoralamasi

Ona tili darsida Malika maqolasining qoralamasini Zarinaga ko‘rsatdi. Zarina darrov ikki xatoni topdi: «Sen «bulit» va «gilas» deb yozibsan. Aytilishi shunday, lekin — «bulut» va «gilos»!» Nodira opa tushuntirdi: «lar ovoz bilan, og‘izda hech qanday to‘siqsiz aytiladi. Unli harflar oltita: a, o, u, e, i, o‘. Har bir da bitta unli bo‘ladi, shuning uchun so‘zda nechta unli bo‘lsa, shuncha bo‘g‘in bor.» Malika «ipak» so‘zini sanadi: i-pak — ikki unli, ikki bo‘g‘in.

Topshiriq: «Pilla» so‘zida nechta bo‘g‘in bor?

Ingliz tili

What does she look like?

Ingliz tili darsida mavzu — tashqi ko‘rinish. Malika Zarinaning buvisi yuborgan eski suratni ko‘rsatdi: yosh qiz fabrika oldida turibdi. O‘qituvchi so‘radi: «What does she look like?» Malika javob berdi: «She’s tall. She has long dark hair. She has brown eyes.» Bugungi buvi haqida esa: «Now she has short grey hair. She wears glasses.» O‘qituvchi tushuntirdi: rang so‘zi otdan oldin keladi — «dark hair», «curly hair». «Glasses» doim ko‘plikda: «She wears glasses.»

Topshiriq: Javobni tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.

So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing

Shehaslongdarkhair.

📰 Fakt: Zarinaning buvisi yoshligida Marg‘ilondagi ipak fabrikasida ishlagan.

Matematika

Payshanba: katta sonlar

Malika kutubxonadan ipak haqida kitob topdi. Unda shunday yozilgan: bitta pilla ipining uzunligi bir necha yuz metr, ba’zan 1 500 metrga yaqin. Bir fabrika bir yilda 2 350 400 ta pilla qayta ishlagan. Malika katta sonni o‘qishni esladi: o‘ngdan uch xonadan larga ajratamiz — 2 | 350 | 400: «ikki uch yuz ellik ming to‘rt yuz». Keyin hisobladi: 25 × 7 × 4 ni qulay usulda — (25 × 4) × 7 = 100 × 7 = 700. « va xossasi ko‘paytirishda ham ishlaydi!»

Topshiriq: Qaysi son kattaroq: 2 350 400 yoki 2 305 400? Chapdan birinchi farq qiladigan raqamga qara.

📰 Fakt: Bitta pillaning ipi bir necha yuz metr, ba’zan 1 500 metrga yaqin bo‘ladi.

O‘qish savodxonligiMatematika

Asosiy fikr

O‘qish darsida Xurshid Davronning «Yagonadir Vataning sening!» matnini va Nazarmat Egamnazarovning «Buyuk mehring» she’rini o‘qishdi. Nodira opa so‘radi: «Matnning ini qanday topamiz?» — «Muallif nima haqida gapiryapti va nimani o‘rgatmoqchi — shuni so‘raymiz.» She’rda lar larni tashkil qiladi, ba’zi misralar oxiri esa qofiyalanadi. Malika o‘z maqolasining asosiy fikrini bir gapda yozdi. Keyin opa topshiriq berdi: x × 4 = 1 100. «Noma’lum ni topish uchun ni ma’lum ko‘paytuvchiga bo‘lamiz.»

Topshiriq: x × 4 = 1 100 tenglamada x nechaga teng?

TexnologiyaTabiiy fanlar

Shanba: Marg‘ilonda

Shanba kuni Malika dadasi bilan Marg‘ilonga yetib keldi. Zarinaning buvisi ularni daraxti tagiga olib bordi. « faqat tut bargini yeydi, — dedi buvi. — Katta bo‘lgach, og‘zi yonidagi bezlardan suyuqlik chiqarib, o‘z atrofiga o‘raydi. Suyuqlik havoda qotib, ingichka ipga aylanadi.» Ustaxonada pillalarni bug‘da yumshatishdi, maxsus cho‘tka ip uchini topdi va ip sekin-asta pilladan yechila boshladi. Malika tut haqida ham yozib oldi: u gulli o‘simlik, archa esa ignabargli — o‘simliklar shunchalik xilma-xil!

Topshiriq: Ipak qurti nima yeydi?

📰 Fakt: Ipak qurti faqat tut bargini yeydi va o‘z atrofiga pilla o‘raydi; pilla ipi havoda qotgan suyuqlikdan hosil bo‘ladi.

Tabiiy fanlarTarbiya

Maqola chiqdi!

Dushanba kuni «4-B xabarlari»ning birinchi soni devorga ilindi. Malika maqolasida tadqiqotning hamma ini yozdi: savol, gipoteza, tekshirish va xulosa. «Mening gipotezam noto‘g‘ri chiqdi: ipak o‘simlikdan emas, ipak qurtining pillasidan olinadi. Lekin aynan shu xato meni Marg‘ilongacha olib bordi!» Zarina ro‘molini ko‘rsatib kuldi: «Demak, bu ro‘mol uchun yuzlab qurtlar ishlagan!» Nodira opa maqtadi: «Haqiqiy muxbir — faktlarni o‘zi tekshiradi va xatosini tan oladi.»

Topshiriq: Qaysi fakt Malikaning «ipak o‘simlikdan olinadi» degan gipotezasini rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 7 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliO‘qish savodxonligiIngliz tiliTabiiy fanlarTarbiyaTexnologiya

0 / 13 yulduz

4-B xabarlari

Ipak — kichkina qurtning katta sovg‘asi

Ipak o‘simlikdan emas, ipak qurtidan olinadi. Qurt faqat tut bargini yeydi va o‘z atrofiga pilla o‘raydi. Pillani bug‘da yumshatib, uning ipini sekin yechib olishadi — bitta pilladan yuzlab metr ip chiqadi. O‘zbekistonda ipakchilik Farg‘ona vodiysida, ayniqsa Marg‘ilonda mashhur.

— Malika, yosh muxbir

Tekshirilgan faktlar

  1. Zarinaning ro‘moli tabiiy toladan — ipakdan to‘qilgan.
  2. Ipak — o‘simlikdan emas, hayvondan olinadigan tabiiy tola.
  3. Zarinaning buvisi yoshligida Marg‘ilondagi ipak fabrikasida ishlagan.
  4. Bitta pillaning ipi bir necha yuz metr, ba’zan 1 500 metrga yaqin bo‘ladi.
  5. Ipak qurti faqat tut bargini yeydi va o‘z atrofiga pilla o‘raydi; pilla ipi havoda qotgan suyuqlikdan hosil bo‘ladi.

Yulduzli savollar

  1. Avtobus 300 km yo‘lni soatiga 75 km tezlik bilan necha soatda bosib o‘tadi?

  2. Qaysi tola zavodda tayyorlanadi?

  3. O‘ylab ko‘r: nega noto‘g‘ri chiqqan gipoteza ham foydali bo‘ldi?

Hikoyadagi darslar