☰ Mundarija · Matematika

Takrorlash: ko‘p xonali sonlar, amallar va harakat

Darslar 1–5 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
4

Takrorlash. Amal hadlari

Darslik: 1-qism, 4-dars, 13–15-betlar
MaqsadAmal hadlarining nomlari va noma’lum hadni topish qoidalarini takrorlash.
Yangi so‘zlar
ko‘paytuvchi · factorbo‘linuvchi · dividendbo‘luvchi · divisorkamayuvchi · minuend
Tushuntirish

Yig‘indi = qo‘shiluvchi + qo‘shiluvchi; ayirma = kamayuvchi − ayriluvchi; ko‘paytma = ko‘paytuvchi × ko‘paytuvchi; bo‘linma = bo‘linuvchi : bo‘luvchi. Noma’lum qo‘shiluvchi = yig‘indi − ma’lum qo‘shiluvchi. Noma’lum kamayuvchi = ayirma + ayriluvchi. Noma’lum ko‘paytuvchi = ko‘paytma : ma’lum ko‘paytuvchi. Noma’lum bo‘linuvchi = bo‘linma × bo‘luvchi, noma’lum bo‘luvchi = bo‘linuvchi : bo‘linma.

Namunalar
Ko‘paytma 720, ko‘paytuvchilardan biri 8 bo‘lsa, ikkinchisi 720 : 8 = 90.
Bo‘linuvchi 480, bo‘linma 6 bo‘lsa, bo‘luvchi 480 : 6 = 80.
Sinfda faoliyat

«Hadni top»: o‘qituvchi misolning bir hadini yashirib aytadi («… + 275 = 900»), bolalar yashirin hadni topib, qaysi qoida bilan topganini aytadi.

Mashq
1
Yig‘indi 9 000, qo‘shiluvchilardan biri 3 275. Ikkinchi qo‘shiluvchini toping.
2
Ayirma 1 480, ayriluvchi 875. Kamayuvchini toping.
3
Bo‘linma 12, bo‘luvchi 35. Bo‘linuvchini toping.
4
120 va 80 sonlari yig‘indisini 3 marta orttiring.