Turning populatsion strukturasi (davomi)
Biotsenozning tur tarkibi – biotopda yashovchi turlarning soni va nisbati (tur boyligi). Tropik o‘rmonlarda minglab, tundra, cho‘l va ignabargli o‘rmonda o‘nlab–yuzlab tur bor; tur xilma-xilligi yuqori jamoa barqaror bo‘ladi. Jamoada eng ko‘p sonli va muhitni belgilovchi turlar dominantlar (qarag‘ayzorda qarag‘ay), keyingilar subdominantlar, kam sonli va noyob turlar bo‘lib, noyoblar muhofazaga olinadi (Qizil kitob). Vertikal tuzilish – yaruslilik: o‘rmonda baland daraxtlar, past daraxtlar, butalar, o‘tlar va yo‘sinlar yaruslari; u yorug‘likdan to‘liq foydalanishni va raqobatni kamaytiradi, hayvonlar ham yaruslar bo‘yicha joylashadi. Gorizontal tuzilish – mozaiklik: individlar bir tekis (quyuq o‘rmonda daraxtlar), tasodifiy yoki guruhli (eng ko‘p uchraydi: koloniya, to‘da, o‘tlar to‘dasi) taqsimlanadi; guruh himoya va oziq topishda foyda beradi. Hayvonlarda etologik struktura bor: yakka hayot, oila (sher oilasi), to‘da (bo‘rilar), poda (zebralar), koloniya (pingvin, chumoli, asalari – vazifalar taqsimlanadi). Bu tuzilmalar resurslardan to‘liq foydalanishni ta’minlaydi.
Maktab hovlisida 10×10 m maydonni belgilab, o‘simliklar turlarini sanang, ularning qaysi biri dominant ekanligini aniqlang. Qaysi biri bir tekis, qaysi biri guruhli joylashganini yozing. Chang yoki changlanish allergiyasi bo‘lsa, niqob taqing; zaharli bo‘lishi mumkin bo‘lgan o‘simliklarni terib, tatib ko‘rmang.