«Qutadg‘u bilig» (parchalar)
Dostonda to‘rt timsoliy obraz bor: elig Kuntug‘di – Adolat, vazir Oyto‘ldi – Davlat, vazirning o‘g‘li O‘gdulmish – Aql, vazirning uzoq qarindoshi O‘zg‘urmish – Qanoat. Parchada Oyto‘ldi elig ko‘rsatgan joyga o‘tirmay, to‘p qo‘yib, uning ustiga o‘tiradi, elig iltifot qilganda ko‘zini yumadi va yuzini o‘giradi; keyin bu bilan davlat to‘pdek bir joyda turmasligini va ko‘r ekanini ko‘rsatganini tushuntiradi. Elig avval g‘azablanadi, so‘ng ma’noni tushunadi; boshqa bir suhbatda esa o‘z timsollarini sharhlaydi: uch oyoqli kumush kursi – tarozi va to‘g‘rilik, katta pichoq – ishni kesib hal qilish, shakar – haq izlovchi mazlumlar uchun, achchiq dori – zolim uchun. U Kuntug‘di nomini quyoshdek hammaga baravar nur sochgani uchun olgan. O‘zg‘urmish esa eligning taklifini rad etib, to‘rt narsani so‘raydi – nuqsonsiz tiriklik, qariliksiz yigitlik, dardsiz sog‘lik va boylik – va o‘lim haqida ogohlantiradi.
| Qahramon | Timsoli |
|---|---|
| Kuntug‘di (elig) | Adolat |
| Oyto‘ldi (vazir) | Davlat |
| O‘gdulmish | Aql |
| O‘zg‘urmish | Qanoat |
Ko‘chadagi belgi va rasmlarning ko‘pi boshqa narsani anglatishini bilgan o‘quvchi ularni tushuna boshladi. Ramzlarni o‘qiy olish yozuvni ham chuqurroq anglashga yordam berdi.
Dizaynerlar, rassomlar va multfilm mualliflari fikrni ramz va belgilar bilan ifodalaydi.
Ko‘zingiz tushgan bir belgi yoki rasmning nimani anglatishini taxmin qilib yozing, so‘ng tekshiring.
Jadval: to‘rt qahramonning ismi, ramziy ma’nosi va xarakterini daftarga yozing, so‘ng juftlikda bir-biringizni tekshiring.