Yusuf Xos Hojib va «Qutadg‘u bilig»

Dostonda to‘rt timsoliy obraz bor: elig Kuntug‘di – Adolat, vazir Oyto‘ldi – Davlat, vazirning o‘g‘li O‘gdulmish – Aql, vazirning uzoq qarindoshi O‘zg‘urmish – Qanoat. Parchada Oyto‘ldi elig ko‘rsatgan joyga o‘tirmay, to‘p qo‘yib, uning ustiga o‘tiradi, elig iltifot qilganda ko‘zini yumadi va yuzini o‘giradi; keyin bu bilan davlat to‘pdek bir joyda turmasligini va ko‘r ekanini ko‘rsatganini tushuntiradi. Elig avval g‘azablanadi, so‘ng ma’noni tushunadi; boshqa bir suhbatda esa o‘z timsollarini sharhlaydi: uch oyoqli kumush kursi – tarozi va to‘g‘rilik, katta pichoq – ishni kesib hal qilish, shakar – haq izlovchi mazlumlar uchun, achchiq dori – zolim uchun. U Kuntug‘di nomini quyoshdek hammaga baravar nur sochgani uchun olgan. O‘zg‘urmish esa eligning taklifini rad etib, to‘rt narsani so‘raydi – nuqsonsiz tiriklik, qariliksiz yigitlik, dardsiz sog‘lik va boylik – va o‘lim haqida ogohlantiradi.