Chexov va «Garov» hikoyasi

Hikoya kuz oqshomida boshlanadi: keksa bankir o‘n besh yil oldingi ziyofatni eslaydi, unda mehmonlar o‘lim jazosi va umrbod qamoq haqida bahslashgan. Yigirma besh yoshlardagi huquqshunos «yashamoq – o‘lmoqdan afzal» degan fikrni aytadi; bankir bunga qo‘shilmay, uning kamerada besh yil ham chidamasligini aytadi, huquqshunos esa o‘n besh yil chidashini bildiradi va bankir ikki million tikadi. Shartga ko‘ra, huquqshunos bankirning chorbog‘idagi alohida binoda 1870-yil 14-noyabrdan 1885-yil 14-noyabrgacha hech kim bilan uchrashmay, faqat kitob, musiqa va zarur narsalarni yozma so‘rab yashashi kerak edi. Yillar davomida u avval yengil kitoblar, so‘ng klassik asarlar, keyin falsafa, tarix va chet tillarini o‘rganadi, so‘ng diniy kitoblarni, oxirgi yillarda esa qo‘liga nima tushsa o‘qiydi; o‘n besh yil oxirida bankir moliyaviy ahvoli yomonlashgani sababli garovni yutqazishdan qo‘rqadi. Bankir huquqshunosdan qutulishni o‘ylab, tungi soat uchda uning xonasiga yashirincha kiradi, uni uxlayotgan holda topadi va uning yonidagi maktubni o‘qiydi: unda huquqshunos dunyo boyliklaridan voz kechishi va ikki millionni olmaslik uchun muddatdan besh soat oldin chiqib ketishi yozilgan edi. Bankir maktubdan so‘ng o‘zidan nafratlanadi, huquqshunosning peshonasidan o‘padi; ertasi kuni qorovul huquqshunosning qochib ketganini aytadi va bankir maktubni po‘lat sandiqqa qulflaydi.