🎯 Missiya: 11-B bitiruv kechasini qanday o‘tkazadi: hovlida zaxira zal bilan, maktab zalida yoki hovlida tent bilan?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba
S
Sinf rahbari11-B, bitiruv kechasi — 28-may, juma kechqurun (oxirgi qo‘ng‘iroq 25-mayda). Bugun sinf yig‘ilishida uning rejasi va byudjetini hal qilamiz. Qaror bayonnomaga yoziladi.
Z
ZarinaOna tilidan: aniq, ixcham, neytral bo‘ladi, o‘z shabloni buzilmaydi. da: kimga va kimdan, hujjat nomi, so‘rov matni («so‘rayman», «iltimos qilaman»), sana, imzo.
A
Anvar: tashkilot nomi, hujjat nomi va raqami, sana, joy, rais va kotib, ishtirokchilar, ; «eshitildi», «so‘zga chiqdilar», «qaror qilindi»; imzolar.
M
MalikaMaktab direktoriga hovli uchun ariza yozamiz va xohlasak zalni ham zaxira qilib so‘raymiz.
Ona tili
🔒Qulf 1: Ariza va bayonnoma
Topshiriq: Ariza matnida iltimos qaysi so‘z bilan bildiriladi?
M
MalikaKundalik — fikr va rejalarni muntazam yozadigan daftar. Yozuvda: sana; bugun nima qildim (Past Simple); nimani bildim (Present Perfect); ertaga nima qilaman (will / going to).
Z
ZarinaMisol: “Today we discussed the evening. I have learned that a plan needs a budget. Tomorrow I will write the application.” Aniq vaqt: next week, by Friday, tomorrow morning.
A
AnvarVaqt gaplarida will ishlatilmaydi: “When I finish school, I will apply.” Noto‘g‘ri: “When I will finish”. So‘z yasash: schedule — scheduled, motivate — motivation, realistic — realistically.
Ingliz tili
🔒Qulf 2: Kundalik yozuvi
Topshiriq: Tanlang: “When I ___ school, I will apply.”
Seshanba
J
JasurBitiruv kechasi byudjeti 300 000 so‘m (misol). Variantlar: A — maktab hovlisida ochiq havoda yulduzli kecha: 150 000 so‘m. Yomg‘ir yog‘sa, zalni ijaraga olamiz: yana 100 000 so‘m.
A
AnvarTadbirkorlikda — reja o‘xshamasa zarar ko‘rish ehtimoli. : E(X) = P₁x₁ + P₂x₂, ehtimolliklar yig‘indisi 1. So‘nggi 20 yilda may oxiri kechalaridan 6 tasi yomg‘irli bo‘lgan (misol): P(yomg‘ir) = 6 / 20 = 0,3.
Z
ZarinaA: E = 0,7 · 150 000 + 0,3 · 250 000 = 105 000 + 75 000 = 180 000 so‘m. Eng yomon holat 250 000 ≤ 300 000. B — maktab zali: aniq 200 000. C — hovlida tent: 150 000 + 40 000 = 190 000, yomg‘irga qaramay. Tent — kabi: tasodifiy katta zararni kichik muntazam to‘lovga almashtirish.
M
MalikaBu o‘quv hisobi, hech kimga moliyaviy maslahat emas. Zaxira zalni oldindan so‘rab qo‘yish xavfni kamaytiradi, lekin yo‘q qilmaydi.
ZarinaKecha uchun 12 ta shar shaklidagi qog‘oz fonus: R = 15 sm. hajmi V = (4/3)πR³ = (4/3) · π · 3375 ≈ 14 137 sm³ ≈ 14,1 l.
A
Anvar: parallel tekisliklar bir xil yuzali kesim bersa, hajmlar teng. Arximed: shar — o‘ziga tashqi chizilgan silindrning ⅔ qismi. Silindr: π · 15² · 30 ≈ 21 206 sm³; ⅔ · 21 206 ≈ 14 137 sm³, mos keladi.
M
Malika hajmi V = πh²(3R − h) / 3, V = ⅔πR²h. O‘xshash sharlar hajmi radiuslar kubi nisbatida: radius 2 marta katta bo‘lsa, hajm 8 marta katta.
Matematika
🔒Qulf 4: Fonuslar va shar hajmi
Topshiriq: R = 15 sm bo‘lgan shar silindrning (R = 15, h = 30) qaysi qismi?
Chorshanba
A
AnvarOta-onalarga taklifnomani elektron pochta bilan yuboramiz. Manzil ikki qism: pochta qutisi nomi @ domen. Xat sarlavhasi: From, To, Cc (nusxa), Bcc (yashirin nusxa: boshqa oluvchilar ko‘rmaydi), Subject.
Z
ZarinaYo‘li: xatni (pochta dasturi) yozadi → SMTP bilan serverlar zanjiri → oluvchi domenining serveri DNS dagi MX yozuvi orqali topiladi → xatni qutiga qo‘yadi → o‘qish IMAP yoki POP3 bilan. Aloqa TLS bilan shifrlanadi.
J
JasurOta-onalar manzillari bir-biriga ko‘rinmasin deb Bcc ishlatamiz. Mavzu: «Bitiruv kechasi, 28-may». Biriktirilgan faylni base64 kodlaydi, ammo kengaytmani o‘zgartirish formatni o‘zgartirmaydi.
Informatika
🔒Qulf 5: Taklifnomalar va elektron pochta
Topshiriq: Qaysi maydon boshqa oluvchilardan manzilni yashiradi?
🔑 Kalit: Taklifnomalar elektron pochta bilan, manzillar Bcc da; mavzu aniq.
Z
ZarinaKechada viktorina bo‘ladi. Mening bo‘limim — O‘zbekiston tarixi. O‘zbekiston BMT a’zosi 1992-yil 2-martda bo‘lgan; 1993-yil 28-sentabrda vakili Bosh Assambleyada so‘zlagan. Toshkentda BMT ofisi 1993-yilda ochilgan, o‘sha yili 29-oktabrda YuNESKOga qo‘shilgan.
A
AnvarYuNESKO Jahon merosi ro‘yxatida: Xivaning Ichan qal’asi (1990), Buxoroning tarixiy markazi (1993), Shahrisabz (2000), Samarqand — madaniyatlar chorrahasi (2001); G‘arbiy Tyan-Shan (2016).
M
MalikaKitobga ko‘ra Afg‘onistonda 1997-yilda «6+2» guruhi tuzilgan, 1999-yilda Toshkentda xalqaro konferensiya bo‘lgan. O‘zbekiston ziddiyatni harbiy emas, siyosiy yo‘l bilan hal qilishni yoqlagan.
O‘zbekiston tarixi
🔒Qulf 6: Viktorina: BMT va YuNESKO
Topshiriq: Samarqand Jahon merosi ro‘yxatiga qaysi yili kiritilgan?
Payshanba
A
AnvarFizika bo‘limi: da zaryad, nuklonlar soni (A), energiya, impuls saqlanadi. α-yemirilishda A 4 ga, Z 2 ga kamayadi: ²³⁸₉₂U → ²³⁴₉₀Th + ⁴₂He (238 = 234 + 4; 92 = 90 + 2). β⁻-yemirilishda Z 1 ga ortadi: ¹⁴₆C → ¹⁴₇N + e⁻ + antineytrino.
Z
ZarinaKimyo bo‘limi: — eritma yoki dan o‘zgarmas tok o‘tganda elektrodlardagi oksidlanish-qaytarilish. (manfiy) — kationlar qaytariladi; (musbat) — anionlar oksidlanadi. 2NaCl → 2Na + Cl₂ (suyuqlanma). Alyuminiy Al₂O₃ suyuqlanmasidan olinadi.
M
MalikaCuCl₂ eritmasi grafit elektrodlarda: katodda mis cho‘kadi (H dan keyingi metall), anodda Cl₂. Faol metallar (Li–Al) eritmada katodda metall bermaydi, H₂ ajraladi. Maktabda bunday tajribani faqat o‘qituvchi o‘tkazadi.
FizikaKimyo (Umumiy kimyo)
🔒Qulf 7: Viktorina: yadro va elektroliz
Topshiriq: α-yemirilishda Z qanday o‘zgaradi?
A
AzizMen astronomiya savolini tuzdim: kvazar nima?
A
AnvarKo‘p galaktika markazida o‘ta massiv qora tuynuk (10⁶–10¹⁰ M☉) bor; unga modda tushib, juda ko‘p energiya ajralsa, yadro deyiladi. — uzoq galaktikaning juda yorqin, yulduzsimon yadrosi; birinchisi 3C 273 ning tabiati 1963-yilda aniqlangan. Yorqinligi kunlar ichida o‘zgarsa, manba bir necha yorug‘lik kuni kattalikda: 1 yorug‘lik kuni ≈ 2,6 · 10¹³ m.
M
MalikaBiologiya savoli: yurak kameralari. Baliqda 2 kamera (bitta bo‘lmacha, bitta qorincha), bir qon aylanish doirasi; amfibiyada 3 kamera, qon qisman aralashadi; qush va sutemizuvchida 4 kamera, doiralar to‘liq ajralgan. Qon aylanishi va bo‘ladi: halqali chuvalchanglarda yopiq, qisqichbaqasimon va hasharotlarda ochiq.
AstronomiyaBiologiya
🔒Qulf 8: Viktorina: kvazar va yurak
Topshiriq: Baliq yuragida nechta kamera bor?
Juma
Z
ZarinaAdabiyot bo‘limi: Chexovning «Garov» hikoyasi sharhida bosh g‘oya, ziddiyat, va tushunchalari uchraydi. Savol: shu to‘rt atamani kitobdagi sharhdan o‘zingiz toping va ma’nosini o‘z so‘zingiz bilan tushuntiring. Hikoyani qayta aytmaymiz.
A
AnvarRashod Nuri Guntekin (1889–1956) turk yozuvchisi; «Choliqushi» romani 1922-yilda yozilgan, o‘zbekchaga 1959-yilda tarjima qilingan. Romanni o‘qiymiz, mazmunini aytmaymiz.
J
JasurRus bo‘limi: Vladimir Vysotskiy (1938-yil 25-yanvar) — , ya’ni muallif-ijrochi: yetti torli gitara bilan kuylagan. «Песня о друге» so‘zlaridan: — ishonmoq, — bir arqonga bog‘langan alpinistlar, — sinov. Matnni bosmaymiz, faqat nomini yozamiz.
ZarinaA eng arzon kutiladigan xarajat beradi, eng yomon holatda ham byudjetga sig‘adi, yulduzli kechaga mos. C 10 000 qimmat, lekin tinch. B qimmatroq.
M
MalikaBayonnoma: eshitildi — uchta variant; so‘zga chiqdilar — Jasur, Zarina, Anvar; qaror qilindi — A, zaxira zalga ariza yoziladi. “When we finish the quiz, we will switch on the lanterns.”
Siz
Hal qiluvchi kalitlar — 1 va 2: A ham arzon, ham eng yomon holatda byudjetga sig‘adi.
Ona tiliIngliz tiliTadbirkorlik asoslari
🔒Qulf 10: Qaror: kechaning rejasi
Topshiriq: Qaysi kalitlar A ni tanlatdi?
🔑 Kalit: Qaror: A — hovlida ochiq havoda kecha, zaxira zalga ariza; kutiladigan xarajat 180 000 so‘m (misol).
Qaror: 11-B bitiruv kechasini maktab hovlisida o‘tkazadi va zaxira zalga ariza yozadi (misol ma’lumotlar). Dalillar: 1) A: E = 0,7 · 150 000 + 0,3 · 250 000 = 180 000 so‘m; 2) eng yomon holat 250 000 ≤ 300 000; 3) taklifnomalar Bcc bilan, qaror bayonnomada. Kelasi yil 11-sinfga maslahat: eng yomon holatni ham hisoblang.