«Kecha» (romandan parcha)
Parcha bahor tasviri bilan boshlanadi. O‘n besh yoshli Zebi (Zebinisa) qish bo‘yi uy ishlarida, sovchilar tashvishida o‘tgan; do‘sti Saltanat uni qishloqqa, Enaxon uyiga bahorlashishga taklif qiladi. Otasi Razzoq so‘fi – tund, kamgap, xotini Qurvonbibini «Fitna» deb chaqiradigan odam; onasi ko‘p gapni o‘ylab, ruxsat oladi, so‘fi esa nomahramlarga ovozini eshittirmaslik sharti bilan ko‘nadi. Yo‘lda qizlar aravakash O‘lmasxondan qo‘shiq so‘raydi, u esa oralaringizda dong‘i ketgan ashulachi bor, deb Zebini ko‘rsatadi; Zebi otasining shartini eslab avval rad etadi, so‘ng qizlar boshlagan yor-yorga qo‘shiladi va uning ovozi aravakashni lol qoldiradi. Kampirning boshi ustida ikki yoshning qo‘li tasodifan tegib, oyning yorug‘ida ularning ko‘nglida yangi his paydo bo‘ladi. Qishloqda Enaxon va kelinbibisi mingboshining qiziga va kichik xotiniga chaqiruv uyushtirishni rejalaydi; bazmda Xolmat aravakashning Zebiga qiziqqanini sezadi, Zebi esa tut tagida u bilan qisqa gaplashadi. Parcha qizlarning raqs va osh bilan tarqalishi bilan tugaydi.
O‘qigan matnida o‘zi bilan tengdosh qahramonni ko‘rgan o‘quvchi o‘zining ham qiyin tanlov oldida qolgan paytlarini esladi. U ishongan kishisi bilan maslahatlashishga qaror qildi.
Psixologlar, maktab maslahatchilari va yozuvchilar yoshlarning qiyin tanlovlarini tushunib yozadi va yordam beradi.
Bugun bir qiyin masalani ishongan kishingiz bilan ikki daqiqa muhokama qiling.
Sahna tanlovi: parchadagi uch epizodni (ruxsat olish, yo‘lda qo‘shiq, tut tagidagi suhbat) o‘qib, har biriga sarlavha toping va qahramonlar kayfiyatini yozing.