«Xazon yaprog‘i yanglig‘ gul yuzung hajrida sarg‘ardim...»
G‘azalda lirik qahramon yoridan ayriliqda xazon yaprog‘iday sarg‘ayganini aytadi; shuning uchun sariq rang bilan bog‘liq obrazlar – xazon, sarg‘ardim, chehrayi zardim – birinchi baytdayoq yetakchilik qiladi. Unga qarama-qarshi tarzda yor «gul yuz» va «lolarux» deb ataladi, ikkinchi baytda esa yor sarvga o‘xshatiladi, ammo shoir sarvning «sarkash»ligiga urg‘u berib, an’anaviy obrazga yangilik kiritadi. Uchinchi baytda xazon dahr bog‘idan uzilib ketayotgan inson umriga ishora bo‘ladi; to‘rtinchi baytda ko‘z yoshi va yuz xazonga o‘xshatilib, el nafratidan qutulish ohangi seziladi. Beshinchi baytda baxt yulduzini daftar varaqlaridan izlash, maqta’da esa xalqning maqtov-ta’nasiga befarqlik ifodalanadi. Darslik g‘azalning asosiy san’ati sifatida tanosubni, ya’ni kuz va xazon bilan bog‘liq tasvirlarning uyg‘unligini ko‘rsatadi.
| Lirik qahramon | Yor |
|---|---|
| xazon, sarg‘ardim, chehrayi zardim | gul yuz, lolarux, sarv |
Ko‘ngli g‘ash bo‘lgan o‘quvchi buni so‘z bilan ifodalashga qiynalar edi. She’r o‘qigach, his-tuyg‘uni rang va tabiat bilan solishtirib aytish yo‘lini topdi.
Musiqachilar, rassomlar va dizaynerlar his-tuyg‘uni ohang, rang va shakl bilan ifodalaydi.
Hozirgi kayfiyatingizni bitta rang yoki ob-havo bilan nomlab, nega shunday ekanini yozing.
Rang xaritasi: g‘azaldagi sariq va qizil-yashil ranglar bilan bog‘liq so‘zlarni ikki ustunga (qahramon – yor) ajratib yozing.