☰ Mundarija · Rus tili

N. V. Gogol, N. A. Nekrasov

Darslar 37–38 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, Yu. Yu. Musurmanova, Z. X. Abdurayimova, L. N. Tagiyeva. Русский язык, 10-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik), 1-nashr. «DAVR NASHRIYOTI», Toshkent, 2017
38

N. A. Nekrasov. «Размышления у парадного подъезда»

Darslik: 139–143-betlar
MaqsadNekrasovning «Размышления у парадного подъезда» she’rida kontrast, mavzu va xalq obrazini tushunish.
Yangi so‘zlar
антитеза (antiteza, qarama-qarshi qo‘yish) · антитеза (antithesis)ходоки (dehqon vakillari) · ходоки (peasant petitioners)сочувствие (hamdardlik) · сочувствие (sympathy)парадный подъезд (tantanali kirish) · парадный подъезд (grand entrance)
Tushuntirish

N. A. Nekrasov (1821–1878) bolaligini Volga bo‘yida o‘tkazgan va Volgani o‘z «beshigi» deb atagan. Uning asarlarining bosh qahramoni — xalq: shoir dehqonlarning og‘ir hayotini va huquqsizligini ko‘rsatadi. «Размышления у парадного подъезда» she’rida boy hovlining tantanali kirish qismi oldidagi manzara tasvirlanadi. Bir tomonda dabdabali saroyda yashovchi, to‘q va beparvo amaldor («вельможа»), ikkinchi tomonda uzoq guberniyadan kelgan dehqon vakillari — ularni ichkariga qo‘ymaydilar va ular arzini aytolmay qaytib ketadilar. Antiteza — mazkur she’rning asosiy usuli. Shoir dehqonlarga ochiq hamdardlik bildiradi va xalqning sabr-toqatiga hayron bo‘ladi. Darslikda Nekrasovning «Железная дорога» she’ridan kuz manzarasi tasvirlangan parcha ham berilgan.

Namunalar
Mini-matn: «Крестьяне пришли издалека к важному барину, но швейцар их не пустил. Они ушли, так и не передав свою просьбу». (Dehqonlar uzoqdan keldi, ammo ularni ichkariga kiritishmadi.)
Antiteza: boylik – kambag‘allik, to‘qlik – ochlik, parad kirish – oddiy kiyimdagi ariza beruvchilar.
Sinfda faoliyat

«Ikki eshik». O‘quvchilar doskada ikki ustun chizadi (boy hovli / dehqonlar) va she’rdagi 3 ta qarama-qarshilikni yozadi.

Mashq
1
Nekrasov bolaligi qayerda o‘tgan?
2
Dehqon vakillari she’rda nima qiladi?
3
She’rdagi antitezani bir misolda ko‘rsating.
4
Nima uchun Nekrasov xalqni bosh qahramon deb hisoblaydi?