N. A. Nekrasov. «Размышления у парадного подъезда»
N. A. Nekrasov (1821–1878) bolaligini Volga bo‘yida o‘tkazgan va Volgani o‘z «beshigi» deb atagan. Uning asarlarining bosh qahramoni — xalq: shoir dehqonlarning og‘ir hayotini va huquqsizligini ko‘rsatadi. «Размышления у парадного подъезда» she’rida boy hovlining tantanali kirish qismi oldidagi manzara tasvirlanadi. Bir tomonda dabdabali saroyda yashovchi, to‘q va beparvo amaldor («вельможа»), ikkinchi tomonda uzoq guberniyadan kelgan dehqon vakillari — ularni ichkariga qo‘ymaydilar va ular arzini aytolmay qaytib ketadilar. Antiteza — mazkur she’rning asosiy usuli. Shoir dehqonlarga ochiq hamdardlik bildiradi va xalqning sabr-toqatiga hayron bo‘ladi. Darslikda Nekrasovning «Железная дорога» she’ridan kuz manzarasi tasvirlangan parcha ham berilgan.
| bir tomon | ikkinchi tomon |
|---|---|
| тепло в доме | стужа на улице |
| смех в зале | слёзы в избе |
Xayriya tashkiloti plakatida ikki rasm yonma-yon qo‘yilgan: bir joyda ko‘p, ikkinchi joyda kam. Qarama-qarshilik odamni o‘ylashga majbur qildi. Adabiyotda ham antiteza shu usulda muammoni ko‘rsatadi.
Fotograflar, jurnalistlar va xayriya kampaniyasi dizaynerlari qarama-qarshilik bilan muammoni ko‘rsatadi.
Bir paytda ikki joy haqida ikkita qarama-qarshi rus gapini yozing, masalan «В зале светло и шумно, а в коридоре тихо».
«Ikki eshik». O‘quvchilar doskada ikki ustun chizadi (boy hovli / dehqonlar) va she’rdagi 3 ta qarama-qarshilikni yozadi.