ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Grafika, animatsiya va yakuniy nazorat

Darslar 65–67 · 3 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
67

Nazorat ishi

Darslik: 154-bet
MaqsadDelphi bobi bo‘yicha yakuniy nazoratni bajaradi: muhit, oyna va tugma, Label, Edit, tanlov obyektlari, Memo, grafika va Timer.
Yangi so‘zlar
yakuniy nazorat · final test: a test that covers a whole chaptertakrorlash savollari · revision questions: questions that go over every topic of the chapterobyekt–xossa–hodisa · object–property–event: the three parts of every visual tasko‘z-o‘zini baholash · self-assessment: judging your own result by a clear list of criteria
Tushuntirish

Yakuniy nazoratda bobning barcha mavzulari tekshiriladi. Har bir topshiriqni «obyekt – xossa – hodisa» zanjiri bilan tahlil qiling: qaysi obyekt kerak (Button, Label, Edit, RadioGroup, Memo, Image, Timer), uning qaysi xossalarini o‘rnatish kerak (Caption, Text, Items, ItemIndex, Interval) va qaysi hodisada kod bajariladi (OnClick, OnCreate, OnTimer). Kod tahlilida o‘zgaruvchilar jadvalini yuriting, koordinata va vaqt hisoblarini formula bilan tekshiring (interval ms da, 1 s = 1000 ms; Rectangle va Ellipse chegaralari). Takrorlash uchun quyidagi mavzu ro‘yxatidan foydalaning: dasturlash bosqichlari; Delphi muhiti; Form va Button; ShowMessage va IntToStr; Label; Visible va Enabled; Edit va tur o‘zgartirish; CheckBox; RadioGroup; ListBox va ComboBox; Memo; Canvas; Timer; animatsiya. Ish tugagach natijangizni mezonlar bo‘yicha baholang va zaif mavzularni qayta mashq qiling.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab yarmarkasi uchun reja tuzayotgan o‘quvchi ishni uchta savolga bo‘ldi: nima kerak, uni qanday sozlash kerak va qachon bajariladi. Shu uch savol har bir ishni aniq qadamlarga ajratdi. Dasturlashda ham shunday: ob’yekt, xossa va hodisa.

Kim ishlatadi

Dasturchilar, loyiha rejalashtiruvchilar va muhandislar murakkab ishni «nima, qanday, qachon» savollari bilan tahlil qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Oddiy ishni tanlang, masalan sinfdagi o‘simlikka suv quyishni eslatish, va uch savolga javob yozing: qaysi narsa, unda nimani o‘zgartirish, qachon.

Namunalar
Namuna: 1) var i, s: Integer; begin s := 0; for i := 1 to 10 do if i mod 3 = 0 then s := s + i; ListBox1.Items.Add(IntToStr(s)); end; – i = 3, 6, 9 qo‘shiladi: s = 18. 2) Timer Interval = 250, 10 ta hodisa: 10·250 = 2500 ms = 2,5 s.
3) Image1.Canvas.Rectangle(10, 20, 110, 70) – eni 100, bo‘yi 50, yuzi 100·50 = 5000 kvadrat piksel. 4) Obyektni tanlang: «bitta javobli test savoli» – RadioGroup; «ko‘p qatorli natija» – Memo; «teskari sanoq» – Timer va Label. 5) Ovozlar 3, 2, 1 (jami 6): burchaklar 180°, 120°, 60°.
Sinfda faoliyat

«Baholash jadvali»: har bir o‘quvchi ro‘yxatdagi 14 ta takrorlash mavzusining har biriga «bilaman / qisman / takrorlayman» belgisini qo‘yadi va 3 ta eng zaif mavzusi uchun mashq reja yozadi.

Mashq
1
for i := 1 to 10 do if i mod 3 = 0 then s := s + i; da s nechaga teng?
2
Interval = 250 da 10 ta hodisa necha soniya davom etadi?
3
Rectangle(10, 20, 110, 70) ning yuzi (kvadrat piksel)?
4
«Obyekt – xossa – hodisa» zanjiri nima uchun vazifani tahlil qilishda foydali?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliXona burchagi aniq 90°mi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →