ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Amaliy mashg‘ulot va nazorat

Darslar 11–12 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
11

Mustahkamlash uchun amaliy mashg‘ulot

Darslik: 28–29-betlar
MaqsadFormulalar, murojaatlar, funksiyalar va IF ni bitta amaliy masalada birlashtiradi va natijani tekshiradi.
Yangi so‘zlar
andoza jadval · template table: a prepared layout whose numbers can be changedyakuniy qator · total row: the row that adds up a columno‘rtacha qiymat · mean: the sum of the values divided by their numbernatijani tekshirish · sanity check: estimating the answer roughly to see if it is reasonable
Tushuntirish

Amaliy mashg‘ulotda jadval nolidan quriladi va avvalgi darslardagi barcha vositalar birga ishlatiladi. Ish tartibi: avval sarlavhalar va boshlang‘ich ma’lumotlar yoziladi; soliq stavkasi kabi umumiy son alohida katakka qo‘yiladi va absolut murojaat bilan ulanadi; so‘ng bitta qator uchun formula yoziladi va pastga nusxalanadi; oxirida yakuniy qator qo‘shiladi. Natijani doim taxminiy hisob bilan tekshiring: 12% QQS narxning o‘ndan biridan sal ko‘p bo‘lishi kerak. Faylni mazmunli nom bilan (masalan, narxlar_QQS.xlsx) saqlang va nusxasini boshqa joyda ham saqlab qo‘ying. Boshqa odamning yoki umumiy fayl ustida ishlayotganda uning formulalarini o‘zgartirishdan oldin nusxasini oling.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Mahalla yoshlari tozalash kuni uchun jadval tuzdi: qop, qo‘lqop va suv idishlari soni. Jami son ko‘zga g‘alati katta tuyulgach, ular taxminiy hisob bilan solishtirdi va bir qatorda formula noto‘g‘ri nusxalanganini topdi.

Kim ishlatadi

Tadbir rejalashtiruvchilar, kichik biznes egalari va hisobchilar natijani taxminiy hisob bilan tekshirib, xatoni darhol payqaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Uchta sonni qo‘shishdan oldin ularni yaxlitlab taxminiy yig‘indini ayting (masalan, 19, 31 va 48 taxminan 100), keyin aniq hisoblab solishtiring.

Namunalar
D5fx=SUM(D2:D4)
ABCDE
112%
2250 00030 000280 000
390 00010 800100 800
4140 00016 800156 800
5537 600
1-masala. Narxlar B2:B4 da: 250 000, 90 000, 140 000 so‘m; QQS stavkasi 12% E1 da. C2 = B2*$E$1 (30 000; 10 800; 16 800), D2 = B2+C2 (280 000; 100 800; 156 800), D5 = SUM(D2:D4) = 537 600. Tekshiruv: jami narx taxminan 480 000 ning 1,12 baravari ≈ 537 600.
F2fx=IF(E2>=70,"yaxshi","oddiy")
ABCDEF
1
268748074yaxshi
2-masala. Uch nazorat bahosi B2:D2 da: 68, 74, 80. E2 = (B2+C2+D2)/3 = 74. F2 = IF(E2>=70,"yaxshi","oddiy") natijasi «yaxshi». Formulalar boshqa o‘quvchilar qatoriga nusxalanganda har biri o‘z bahosini qayta ishlaydi.
Sinfda faoliyat

«Mini-do‘kon»: guruhlar 5 ta o‘ylab topilgan mahsulot, narx va QQS jadvalini tuzadi, so‘ng boshqa guruhning faylida bitta narxni o‘zgartirib, jami qanday o‘zgarishini oldindan bashorat qiladi.

Mashq
1
140 000 so‘mlik mahsulotga 12% QQS necha so‘m?
2
QQS bilan narxlar 280 000, 100 800 va 156 800 so‘m. Jami necha so‘m?
3
Baholar 68, 74 va 80 bo‘lsa, o‘rtacha nechaga teng?
4
Nima uchun natijani taxminiy hisob bilan tekshiramiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuli«7 yilda ikki baravar» reklamasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →