ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Ilova oynasi

Darslar 37–38 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
37

Ilova va uning oynasi

Darslik: 86–89-betlar
MaqsadIlova oynasining Width, Height, Left, Top, Caption va Color xossalarini o‘rnatadi, ilovani F9 bilan ishga tushiradi va saqlaydi.
Yangi so‘zlar
Width / Height · Width / Height: the width and height of an object in pixelsLeft / Top · Left / Top: the distance from the left and the top edge of the screen (or parent)Caption · Caption: the title text of a window or controlpiksel · pixel: one dot of the screen, the unit for sizes in Delphi
Tushuntirish

Ilova oynasi Form1 obyekti bo‘lib, uning 50 dan ortiq xossasi bor. Eng asosiylari: Width (kenglik) va Height (balandlik) – piksellarda; Left va Top – oynaning ekranning chap va yuqori chetidan masofasi; Caption – sarlavha matni; Color – fon rangi. Xossani ikki usulda o‘zgartirish mumkin: oynani tanlab, Object Inspector da qiymatni yozish yoki oynaning o‘ng pastki burchagini sudrash. Yozuv ko‘rinishi «obyekt.xossa := qiymat;» bo‘lib, masalan Form1.Width := 400; va Form1.Caption := 'My first app'; (matn bir tirnoqda). Rang nomlari cl harfidan boshlanadi: clAqua, clYellow, clWhite. O‘zgarishlarni ko‘rish uchun ilova Run menyusidan, uskunalar panelidagi yashil uchburchakdan yoki F9 bilan ishga tushiriladi; to‘xtatish uchun oynaning yopish tugmasi bosiladi.

XossaMa’nosi
Width, Heightkenglik va balandlik (piksel)
Left, Topekranning chap va yuqori chetidan masofa
Captionsarlavha matni
Colorfon rangi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quv ilovasi har safar ochilganda uning oynasi ekran o‘rtasida chiqadi va sarlavhasida «Dars» deb yozilgan. Buni dasturchi oyna o‘lchami, joylashuvi va sarlavhasi xossalariga qiymat berib belgilagan. Qiymat o‘zgarsa, oyna ham o‘zgaradi.

Kim ishlatadi

Ilova dasturchilari, interfeys dizaynerlari va o‘yin yaratuvchilar oyna va tugmalarning o‘lchami hamda joyini qiymatlar bilan boshqaradi.

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozda ekran sifatida to‘rtburchak chizing, ichiga turli o‘lchamli 3 ta «oyna» chizing va har birining chap va yuqori masofasini burchakdan o‘q bilan ko‘rsating.

Namunalar
XossaQiymatMa’nosi
Left100chap chetdan
Top50yuqori chetdan
Width400kenglik
Height300balandlik
Form1.Width := 400; Form1.Height := 300; – oyna 400×300 piksel. Form1.Left := 100; Form1.Top := 50; bo‘lsa, oynaning o‘ng cheti ekranning chap chetidan 100+400 = 500 pikselda, pastki cheti yuqoridan 50+300 = 350 pikselda joylashadi.
Form1.Caption := 'Salom'; sarlavhani «Salom» qiladi, Form1.Color := clAqua; esa fonni havorang qiladi. Matn qiymatlari bir tirnoqda, rang nomlari tirnoqsiz yoziladi. Katta-kichik harf muhim emas, lekin o‘qish oson bo‘lishi uchun nomlar Delphi yozganidek yoziladi.
Sinfda faoliyat

«Oyna ustaxonasi»: har bir o‘quvchi oynani 450×300 qilib, sarlavhaga o‘zining taxallusini yozadi, rangini o‘zgartiradi va F9 bilan ishga tushirib, ekranning qaysi joyida turganini tekshiradi.

Mashq
1
Oyna kengligi qaysi xossada saqlanadi?
2
Left = 120, Width = 380 bo‘lsa, oynaning o‘ng cheti ekranning chap chetidan necha pikselda?
3
Ilovani ishga tushirishning uch usulidan ikkitasini yozing.
4
Nima uchun Caption matni bir tirnoq ichida yoziladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliChegirma haqiqiymi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →