ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Grafika, animatsiya va yakuniy nazorat

Darslar 65–67 · 3 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
66

Amaliy mashg‘ulot

Darslik: 153-bet
MaqsadGrafik va animatsion loyihani mustaqil tuzadi: rang chizmasi, harakatlanuvchi shakl va yuklanish chizig‘i; tezlik va vaqtni oldindan hisoblaydi.
Yangi so‘zlar
loyiha rejasi · project plan: the list of objects, properties, events and formulas before codingyuklanish chizig‘i · loading bar: a rectangle that grows with timekadr · frame: one drawing of the picture in an animationsinov · testing: running with simple values to compare with a hand calculation
Tushuntirish

Bu amaliy mashg‘ulotda uchta kichik loyihadan birini yoki bir nechtasini bajaring. 1) «Rang chizmasi»: RGB(0, i, 255 - i) va RGB(i, i, 0) o‘tishlarini sinab, chap chet, o‘rta va o‘ng chet ranglarini oldindan yozib qo‘ying va ularni rasm bilan solishtiring. 2) «Yuklanish chizig‘i»: Interval = 100, global w: Integer; Timer da w := w + 5; Rectangle(10, 10, 10 + w, 30); w = 200 ga yetganda Timer ni to‘xtating va ShowMessage('Tayyor') chiqaring; chiziq 200/5 = 40 qadamda, 40·100 ms = 4 s da to‘ladi. 3) «Mashina»: kichik shakl chapdan o‘ngga dx = 6 qadam bilan yuradi va o‘ng chetga yetganda to‘xtaydi. Boshlashdan oldin loyiha rejasini daftarga yozing: obyektlar, xossalar, hodisalar va formulalar. Ilovalarni boshqalarga ko‘rsatganda ekranda tez miltillovchi ranglardan qoching va ilovani faqat o‘zingiz yaratgan, ishonchli fayl sifatida tarqating: noma’lum .exe fayllarni ochmang.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Uzoq davom etadigan jarayonda ekranda yuklanish chizig‘i bor: dastur har lahzada uni bir xil qadamga uzaytiradi. Foydalanuvchi qancha kutish qolganini ko‘rib, tinchroq kutadi. Qadam va vaqt oralig‘ini bilgan dasturchi umumiy kutish vaqtini oldindan hisoblay oladi.

Kim ishlatadi

Ilova va veb-sayt dasturchilari, o‘yin yaratuvchilari va dizaynerlar kutish jarayonini yuklanish chizig‘i bilan ko‘rsatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozda 10 ta katakli chiziq chizing va har 2 soniyada bitta katakni bo‘yab, hammasi to‘lishiga qancha vaqt ketishini oldindan hisoblang.

Namunalar
QadamwVaqt
15100 ms
10501 s
402004 s
Yuklanish chizig‘i: w = 5, 10, 15, … 200; Rectangle(10, 10, 10 + w, 30) ning eni w ga teng; 200 piksel va 40 qadam. 10 qadamdan keyin w = 50 va o‘tgan vaqt 10·100 ms = 1 s; to‘lishiga 4 s ketadi, ya’ni foiz sifatida 25% har soniyada.
Mashina: boshlang‘ich x = 0, dx = 6, o‘ng chegara 300 – kenglik 40 = 260. 260/6 ≈ 43,3: 44-qadamda x = 264 > 260, shuning uchun tekshiruvdan keyin to‘xtatiladi (if x >= 260 then Timer1.Enabled := False;). 43-qadamda x = 258.
Sinfda faoliyat

«Loyiha taqdimoti»: har bir o‘quvchi tanlagan loyihasining rejasini, hisoblangan kutilgan natijasini va ilovasini 2 daqiqada ko‘rsatadi.

Mashq
1
w har 100 ms da 5 ga oshadi. 6 qadamdan keyin w va o‘tgan vaqt?
2
Chiziq 200 pikselga 5 qadam bilan nechta qadamda yetadi?
3
Mashina dx = 6, x = 0 dan boshlanadi. 20 qadamdan keyin x?
4
Nima uchun noma’lum .exe faylni ochmaslik kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliXona burchagi aniq 90°mi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →