Darslar 33–34 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
33
Takrorlashga doir topshiriqlar
Darslik: 75–76-betlar
MaqsadMa’lumotlar ombori bobini takrorlaydi: ombor loyihasi, jadvallar, kalitlar, aloqalar, so‘rovlar, forma, hisobot va hisoblash.
Yangi so‘zlar
loyihalash · design: deciding the tables, fields and keys before buildingyaxlitlik · integrity: the data is correct and consistenthisoblanadigan maydon · calculated field: a query column computed from other fieldstakrorlash · revision: going over learned material again
Tushuntirish
Bobni takrorlashda har bir bosqichning vazifasini va uni qayerda bajarishni eslang. Avval ombor loyihalanadi: jadvallar, maydon turlari, birlamchi kalitlar va «bir-ko‘p» aloqalari daftarda rejalanadi. Keyin jadvallar Design View da quriladi, Validation Rule va Required kabi xossalar xatolarning oldini oladi, Relationships oynasida jadvallar bog‘lanadi va «Enforce Referential Integrity» yaxlitlikni saqlaydi. Savollar uchun so‘rovlar ishlatiladi: Criteria, Between, Like, parametr, hisoblanadigan maydon va Group By; ma’lumot kiritish va ko‘rish uchun forma, chop etish uchun hisobot yaratiladi. Tekshirishda har natijani qo‘lda sanab ko‘ring, masalan yozuvlar soni yoki o‘rtacha qiymat.
Namunalar
Sport klubi: Sports (SportID, SportName), Athletes (AthleteID, AthleteName, SportID), Results (ResultID, AthleteID, Points). Aloqalar: Sports – Athletes va Athletes – Results, ikkalasi bir-ko‘p; tashqi kalitlar: Athletes.SportID va Results.AthleteID.
Bir sportchining ochkolari: 8, 7, 9. Group By AthleteID va Sum bilan 24, Avg bilan 8. Results da uch sportchi mos ravishda 3, 2 va 4 ta natija bergan bo‘lsa, jadvalda 3+2+4 = 9 ta yozuv bo‘ladi.
Sinfda faoliyat
«Takrorlash estafetasi»: sinf guruhlarga bo‘linadi; har guruh bobning bitta bosqichini (loyiha, jadval, aloqa, so‘rov, forma, hisobot) 2 daqiqada tushuntiradi.