☰ Mundarija · Informatika

So‘rovlarda hisoblash

Darslar 32 · 1 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
32

MS Access 2010 da matematik amallarni bajarish

Darslik: 71–75-betlar
MaqsadSo‘rovda hisoblanadigan maydon yaratadi, arifmetik amallar va Sqr, Abs, Int, Log, IIf funksiyalaridan foydalanadi hamda guruhlar bo‘yicha jami natijalarni hisoblaydi.
Yangi so‘zlar
hisoblanadigan maydon · calculated field: a query column whose value is computed from other fieldsifoda · expression: operands, operators and functions that give one valueIIf · IIf: the Access function that chooses one of two values by a conditionGroup By · Group By: the Totals option that forms groups of equal values
Tushuntirish

Access so‘rovida jadvaldagi maydonlardan yangi qiymat hisoblash mumkin: maydon qatoriga «Nom: ifoda» yoziladi, masalan Total: [Price]*[Qty], maydon nomlari kvadrat qavsda bo‘ladi. Arifmetik amallar + – * /, daraja ^, butun bo‘lish \ va qoldiq Mod; funksiyalardan Sqr(x) – kvadrat ildiz, Abs(x) – modul, Int(x) – butun qism (pastga yaxlitlash), Sin, Cos, Tan va Log(x). Diqqat: Access da Log tabiiy logarifm (asosi e ≈ 2,718) ni beradi, o‘nlik logarifmni emas; shuning uchun Log(1) = 0. Shart bilan tanlash uchun IIf(shart, qiymat1, qiymat2) ishlatiladi, masalan IIf([Mark]>=3,"Pass","Fail"); mahalliy sozlamaga qarab argumentlar vergul yoki nuqtali vergul bilan ajratiladi. Guruhlar bo‘yicha hisob uchun Query Design da Σ Totals ni bosing, guruh maydoni uchun Group By, hisoblanadigan maydon uchun Sum, Avg, Min, Max yoki Count ni tanlang. Foizni yozishda o‘nli kasr belgisi sozlamaga bog‘liq bo‘lgani uchun [Price]*12/100 ko‘rinishi qulay.

Namunalar
Orders jadvali: Item, Price (so‘m), Qty. Daftar: Price = 5000, Qty = 6; Total: [Price]*[Qty] = 30000. Daftar uchun QQS 12% bilan: Total2: [Price]*[Qty]*112/100 = 30000*112/100 = 33600. Jadvaldagi Price va Qty o‘zgarmaydi: Total – faqat so‘rovdagi hisob.
Students jadvalidagi ballar bo‘yicha: 10A da 5, 3, 5, 4, 5 (yig‘indi 22, Avg = 4,4); 10B da 4, 5, 3 (yig‘indi 12, Avg = 4). Totals so‘rovida Class – Group By, Mark – Avg: ikkita qator chiqadi. IIf([Mark]>=4,"good","low") esa 5, 3, 5, 4, 5 uchun good, low, good, good, good beradi.
Sinfda faoliyat

«Do‘kon so‘rovi»: juftlik 5 ta mahsulotli jadval tuzadi, Total va QQS bilan jami maydonlarni hisoblaydi, IIf bilan «arzon/qimmat» ustuni qo‘shadi va natijani kalkulyatorda tekshiradi.

Mashq
1
Narx 12000, soni 3 bo‘lsa, Total: [Price]*[Qty] nechaga teng?
2
Shu summaga 12% QQS qo‘shilsa, jami qancha bo‘ladi?
3
Sqr(144) va Log(1) qiymatlarini yozing.
4
Nima uchun Total hisoblanadigan maydoni jadvaldagi Price va Qty ni o‘zgartirmaydi?