☰ Mundarija · Informatika

Nusxalash va grafiklar

Darslar 3–4 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
3

Murojaatdan foydalanib amal bajarishda nusxalashning afzalligi

Darslik: 10–12-betlar
MaqsadFormulani nusxalash usullarini biladi va aralash murojaat bilan bitta formuladan butun jadval hosil qiladi.
Yangi so‘zlar
to‘ldirish markeri · fill handle: the small square at the lower-right corner of a cell, dragged to copyavtoto‘ldirish · AutoFill: Excel continues a series such as 1, 2, 3 or the days of the weekmatnni ko‘chirish · wrap text: long text is shown on several lines inside one cellkatakni birlashtirish · merge and center: neighbouring cells become one and the text is centred
Tushuntirish

Murojaatlar sabab formulani qayta-qayta yozish shart emas: uni bir marta yozib, nusxalash kifoya. Nusxalashning uch yo‘li bor: to‘ldirish markerini (katakning o‘ng pastki burchagidagi kichik kvadrat) sichqoncha bilan sudrash, Ctrl+C va Ctrl+V, shuningdek Ctrl+D (yuqoridagi katakni pastga to‘ldirish) va Ctrl+R (chapdagini o‘ngga to‘ldirish). Nusxalashda Excel nisbiy murojaatlarni ko‘chish masofasiga moslab o‘zgartiradi, $ bilan qotirilgan qismlarga tegmaydi. Shu sababli aralash murojaat bilan bitta formulani butun jadvalga yoyish mumkin. Avtoto‘ldirish 1, 2 kabi ikki boshlang‘ich sondan qatorni davom ettiradi, hafta kunlari va oy nomlarini ham o‘zi yozadi. Jadval sarlavhasini bir necha katak ustidan markazlash uchun Home yorlig‘idagi «Merge & Center», uzun matnni katak ichida bir necha qatorga bo‘lish uchun «Wrap Text» tugmasi ishlatiladi.

Namunalar
a sonining darajalari: A2:A4 da 2, 3, 5; B1:D1 da daraja ko‘rsatkichlari 2, 3, 4. B2 ga =$A2^B$1 yoziladi va bloklab nusxalanadi. Natija: 2-qatorda 4, 8, 16; 3-qatorda 9, 27, 81; 4-qatorda 25, 125, 625.
Qatorlar yig‘indisi: E2 ga =SUM(B2:D2) yozilib, E5 gacha tortilsa, E3 da =SUM(B3:D3), E5 da =SUM(B5:D5) bo‘ladi. Xuddi shu formulani B6 dan D6 ga o‘ngga tortsak, ustunlar yig‘indisi hosil bo‘ladi.
Sinfda faoliyat

«Bitta formula – butun jadval»: juftliklar 10 × 10 ko‘paytirish jadvalini faqat bitta formula yozib hosil qiladi; ustoz tezlikni soniya bilan o‘lchaydi. G‘olib – formulani to‘g‘ri yozib, kam harakat qilgan juftlik.

Mashq
1
A5 = 5 va D1 = 4 bo‘lsa, D5 dagi =$A5^D$1 formulasi qanday natija beradi?
2
Yuqoridagi katak mazmunini pastga to‘ldiradigan klavishlar birikmasi qaysi?
3
E2 dagi =SUM(B2:D2) formulasi E5 ga nusxalansa, qanday yoziladi?
4
Daraja jadvalida nima uchun =$A2^B$1 kabi aralash murojaat olinadi?