Dasturlash tarixi va Delphi muhiti

Eng birinchi dasturlar mikroprotsessor buyruqlarining raqamli ketma-ketligi, ya’ni mashina kodi ko‘rinishida yozilgan; bunda xato topish juda qiyin bo‘lgan. Assembler buyruqlarga qisqa nomlar berib, ishni yengillashtirdi, lekin dastur baribir bitta protsessor turiga bog‘liq edi. Yuqori darajadagi tillarda yozuv odam tiliga yaqinlashdi va translyator matnni mashina kodiga o‘girdi; tuzilmaviy dasturlashda esa katta masala protseduralar va funksiyalarga bo‘lindi, shuning uchun bir dasturda bir necha dasturchi ishlay oldi. Obyektli dasturlash ma’lumot va uni qayta ishlash usullarini bitta obyektga birlashtirdi: masalan, oyna obyektida kenglik, balandlik (xossalar) va ochish, yopish (usullar) bor. Vizual dasturlashda tayyor obyektlar (tugma, yozuv, kiritish maydoni) oynaga sichqoncha bilan joylanadi va xossalari sozlanadi, dastur matnining katta qismini muhit o‘zi yozadi. Keyingi bosqich – umumlashgan dasturlash: bitta algoritm yoki usul turli turdagi obyektlar va ma’lumotlar bilan ishlaydigan qilib yoziladi (masalan, uchburchak, doira va to‘rtburchak uchun bitta «yuza» buyrug‘i). Delphi vizual muhit bo‘lib, uning tili Object Pascal; Delphi ni hozir Embarcadero kompaniyasi chiqaradi, bepul muqobili esa Lazarus (Free Pascal asosida).