Darslar 24–25 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
24
Amaliy mashg‘ulot
Darslik: 51–52-betlar
MaqsadYangi Access omborini yaratadi, Excel jadvalini omborga import qiladi, jadvalni Excelga eksport qiladi va xavfsizlik ogohlantirishlariga to‘g‘ri munosabatda bo‘ladi.
Yangi so‘zlar
import · import: bringing data from another file into the databaseeksport · export: saving a database object to another file formatbo‘sh ombor · Blank database: a new empty .accdb fileEnable Content · Enable Content: the button that allows macros and active content in an opened database
Tushuntirish
Yangi ombor yaratish: Access ni ishga tushiring, File – New – Blank database, ombor nomini va saqlanadigan papkani yozing va Create ni bosing; .accdb fayli hosil bo‘ladi va birinchi jadval Datasheet ko‘rinishida ochiladi. Excel jadvalini import qilish: External Data – New Data Source – From File – Excel. Faylni tanlab, «Import the source data into a new table» ni belgilang, birinchi qator ustun nomlari bo‘lsa «First Row Contains Column Headings» ni belgilang, kalitni tanlang va jadvalga nom bering. Eksport qilish uchun jadvalni belgilab, External Data – Export – Excel dan foydalaniladi. Ochilgan omborda sariq «Security Warning» paneli chiqsa, «Enable Content» ni faqat fayl manbasiga ishonganingizdagina bosing: begona ombordagi makroslar kompyuteringizga zarar yetkazishi mumkin. Muhim ombor yoki jadvalni o‘zgartirishdan oldin nusxasini saqlang.
Namunalar
Excelda 6 ta o‘ylab topilgan kitob (sarlavha qatori + 6 qator, jami 7 qator) tayyor. Access ga import qilsangiz, «First Row Contains Column Headings» belgilanganda jadvalda 6 ta yozuv bo‘ladi; belgilanmasa, sarlavhalar ham yozuv bo‘lib qoladi va 7 ta yozuv chiqadi.
Eksport: «Books» jadvalini Excelga eksport qilib, Excelda «Year» ustuni bo‘yicha o‘rtacha yilni =AVERAGE() bilan hisoblash va diagramma chizish mumkin. Eksport ombordagi asl ma’lumotni o‘zgartirmaydi: Excel fayli alohida nusxa.
Sinfda faoliyat
«Import-eksport zanjiri»: juftlik Excel jadvalini Access ga import qiladi, bitta yozuv qo‘shadi, eksport qiladi va Excelda yangi qator paydo bo‘lganini ko‘rsatadi.
Mashq
1
Import qilish buyrug‘i qaysi yorliqda joylashgan?
External Data
2
Sarlavha qatori va 6 ta ma’lumot qatori bor Excel jadvali to‘g‘ri import qilinsa, jadvalda nechta yozuv bo‘ladi?
6
3
Import oynasida «First Row Contains Column Headings» belgisi nima uchun kerak?
Birinchi qatorni maydon nomlari deb olish uchun, aks holda u oddiy yozuv bo‘lib qoladi.
4
Nima uchun begona ombordagi «Enable Content» tugmasini ehtiyotkorlik bilan bosish kerak?
U makroslarga ruxsat beradi, ular zararli kod bo‘lishi mumkin; faqat ishonchli manbaga ruxsat berilsin.