ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Statistik funksiyalar

Darslar 15–16 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
15

Statistik funksiyalar

Darslik: 37–39-betlar
MaqsadMAX, MIN, AVERAGE, MEDIAN, COUNT, COUNTIF va GEOMEAN statistik funksiyalarini ikki usulda kiritadi va ma’lumotlar to‘plamini tavsiflaydi.
Yangi so‘zlar
o‘rtacha arifmetik · arithmetic mean (AVERAGE): the sum of the values divided by their numbermediana · median (MEDIAN): the middle value of the sorted data, or the mean of the two middle oneso‘rtacha geometrik · geometric mean (GEOMEAN): the nth root of the product of n positive numbersshartli sanash · COUNTIF: counts the cells that meet a condition
Tushuntirish

Statistik funksiyalar sonlar to‘plamini bitta qiymat bilan tavsiflaydi. MAX(diapazon) eng kattasini, MIN(diapazon) eng kichigini, AVERAGE(diapazon) o‘rtacha arifmetikni, MEDIAN(diapazon) o‘rtadagi qiymatni topadi. COUNT sonli kataklar sonini sanaydi, COUNTIF(diapazon, shart) esa shartga javob bergan kataklarni, masalan =COUNTIF(A1:A6,">80"). GEOMEAN(son1, son2, …) n ta musbat sonning ko‘paytmasidan n-darajali ildiz oladi: GEOMEAN(4,16) = 8. Funksiyani ikki usulda kiritish mumkin: katakka to‘g‘ridan-to‘g‘ri yozish (nomning birinchi harflarini yozganda Excel takliflar ro‘yxatini ko‘rsatadi) yoki fx tugmasi orqali Statistical toifasidan tanlash. Ma’lumotlarda juda katta yoki kichik chetki qiymat bo‘lsa, o‘rtacha arifmetik buziladi, mediana esa deyarli o‘zgarmaydi: 3, 4, 5 va 100 uchun o‘rtacha 28, mediana esa 4,5.

FunksiyaMa’nosi
MAXeng katta
MINeng kichik
AVERAGEo‘rta arifmetik
MEDIANo‘rtadagi qiymat
COUNTsonli kataklar soni
COUNTIFshartga mos kataklar soni
GEOMEANo‘rta geometrik
A12A17A225A39A415A57A6=SUM(A1:A6) → 75

=SUM(A1:A6) = 75

yig‘indi: 12, 7, 25, 9, 15, 7

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab ob-havo burchagida haftalik harorat yozib boriladi. Yetti kunlik raqamlar o‘rniga uch son yetarli: eng past, eng yuqori va o‘rtacha harorat. Devor gazetasida bitta qatorda hafta qanday o‘tgani ko‘rinadi.

Kim ishlatadi

Ob-havo mutaxassislari, sport statistiklari va tadqiqotchilar ko‘p sonli ma’lumotni bir-ikki sonda ifodalaydi.

Bugun sinab ko‘ring

5 kun davomida har kuni o‘qigan sahifalaringiz yoki ichgan stakan suvingiz sonini daftarga yozing, so‘ng eng kattasi, eng kichigi va o‘rtadagi qiymatni toping.

Namunalar
A1:A6 = 72, 85, 91, 64, 85, 78
Ko‘rsatkichQiymat
MAX91
MIN64
AVERAGE79,17
MEDIAN81,5
COUNTIF(A1:A6,">80")3
Ballar A1:A6 da: 72, 85, 91, 64, 85, 78. MAX = 91, MIN = 64, AVERAGE = 475/6 ≈ 79,17. MEDIAN: tartiblangan qator 64, 72, 78, 85, 85, 91; o‘rtadagi ikkita 78 va 85, mediana (78 + 85)/2 = 81,5. =COUNTIF(A1:A6,">80") = 3 (85, 91, 85).
Ballar oralig‘i (eng katta va eng kichik farqi): =MAX(A1:A6)-MIN(A1:A6) = 91 – 64 = 27. O‘rtacha geometrik: =GEOMEAN(2,8): 2·8 = 16, √16 = 4. Kvadrat ildiz ikki son uchun, chunki n = 2.
Sinfda faoliyat

«Statistik detektiv»: o‘qituvchi 8 ta sonni (hech kimning shaxsiy ma’lumoti emas) yashiradi va faqat MAX, MIN, AVERAGE va MEDIAN natijalarini aytadi; guruhlar shu ma’lumotlarga mos to‘plam o‘ylab topadi.

Mashq
1
=AVERAGE(10,20,30,40) nechaga teng?
2
5, 7, 7, 9, 12 sonlarining medianasi nechaga teng?
3
=GEOMEAN(2,8) nechaga teng va u qanday hisoblanadi?
4
Nima uchun maosh ma’lumotlarida ba’zan o‘rtacha o‘rniga mediana qulayroq?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBakteriya va Yer massasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →