☰ Mundarija · Informatika

Varaqlararo murojaat va funksiyalar

Darslar 5–6 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
5

Boshqa varaq yoki kitobga murojaat

Darslik: 14–18-betlar
MaqsadBoshqa varaq yoki boshqa kitob katagiga murojaat yozadi va bog‘langan fayllar bilan xavfsiz ishlaydi.
Yangi so‘zlar
varaqqa murojaat · sheet reference: the sheet name, an exclamation mark and the cell, for example Sheet2!B3kitoblararo bog‘lanish · link between workbooks: a formula that takes a value from another filemaxsus qo‘yish · Paste Special: a paste with options, such as Paste Linkbog‘lanishlarni tahrirlash · Edit Links: the dialog that updates, changes or breaks links to other files
Tushuntirish

Formula boshqa varaqdagi katakni ham olishi mumkin: avval varaq nomi, keyin undov belgisi, so‘ng manzil yoziladi, masalan =Sheet2!B3. Varaq nomida bo‘sh joy bo‘lsa, nom apostrof ichiga olinadi: ='Q 1'!B3. Boshqa kitobdagi katak kvadrat qavs ichidagi fayl nomi bilan yoziladi: =[Sales.xlsx]Sheet1!$B$3; fayl yopiq bo‘lsa, Excel to‘liq yo‘lni ham ko‘rsatadi. Murojaatni qo‘lda yozish shart emas: «=» ni bosib, kerakli varaqqa o‘tasiz va katakni sichqoncha bilan tanlaysiz. Bir xil joylashgan kataklarni bir necha varaqdan yig‘ish uchun =SUM(Sheet1:Sheet3!B3) kabi yozuv ham bor. Nusxalangan kataklarni «Paste Special – Paste Link» bilan qo‘ysangiz, manba o‘zgarganda natija ham o‘zgaradi; bog‘lanishlar Data yorlig‘idagi «Edit Links» oynasida boshqariladi. Fayl ochilganda Excel bog‘lanishlarni yangilash haqida ogohlantirsa, buni faqat o‘zingiz ishonadigan fayllar uchun ruxsat bering, chunki begona fayl o‘z bog‘lanishlari orqali kutilmagan manbalardan ma’lumot tortishi mumkin.

Namunalar
Chorak hisoboti: Yanvar!C5 = 150, Fevral!C5 = 95, Mart!C5 = 60 (sotilgan daftarlar). «Chorak» varag‘ida C5 ga =Yanvar!C5+Fevral!C5+Mart!C5 yoziladi va 305 chiqadi. Xuddi shu natijani =SUM(Yanvar:Mart!C5) ham beradi. Formulani qo‘shni kataklarga nusxalasak, har bir katak shu uch varaqdagi mos katakni qo‘shadi.
Uch fayldagi baho: [Kimyo.xlsx]Baho!D4 = 80, [Biologiya.xlsx]Baho!D4 = 70, [Tarix.xlsx]Baho!D4 = 90. Yig‘ma fayldagi formula =([Kimyo.xlsx]Baho!D4+[Biologiya.xlsx]Baho!D4+[Tarix.xlsx]Baho!D4)/3 o‘rtacha 80 ni beradi. Manba fayldagi baho o‘zgarsa, yig‘ma fayl keyingi yangilashda yangi o‘rtachani ko‘rsatadi.
Sinfda faoliyat

«Yig‘uvchilar»: har bir juftlik o‘z kitobida 3 ta fan bahosini yozadi, so‘ng bir juftlik hamma fayllardan baholarni umumiy kitobga «Paste Link» orqali yig‘adi. Manbada bahoni o‘zgartirib, umumiy kitobda yangilanishni kuzatamiz.

Mashq
1
«Mart» varag‘idagi C3 katakka murojaat qanday yoziladi?
2
Varaq nomi «Q 1» (bo‘sh joy bilan) bo‘lsa, uning C3 katagiga murojaatni yozing.
3
Uch oyda 150, 95 va 60 ta daftar sotildi. Chorakda jami nechta?
4
Nima uchun begona fayl ochilganda bog‘lanishlarni yangilashga shoshilmaslik kerak?