ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Grafika, animatsiya va yakuniy nazorat

Darslar 65–67 · 3 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
65

Grafik va animatsion ilovalarga misollar

Darslik: 149–153-betlar
MaqsadPixels yordamida rang o‘tishini chizadi va Timer bilan koptok animatsiyasini yaratadi: koordinatalar, tezlik (dx, dy) va devordan qaytishni hisoblaydi.
Yangi so‘zlar
rang o‘tishi · colour fade: colours that change step by step from one to anotheranimatsiya · animation: the impression of motion made by redrawing a picture at small stepsyo‘nalish (dx, dy) · direction (dx, dy): the change of x and y at each stepqaytish · bounce: reversing the sign of dx or dy at a wall
Tushuntirish

Pixels yordamida har bir nuqtaga alohida rang berish mumkin. «Rang o‘tishi» ilovasida 256×100 Image ga ikki sikl bilan yoziladi: for i := 0 to 255 do for j := 0 to 99 do Image1.Canvas.Pixels[i, j] := RGB(i, 0, 255 - i); – chapdan o‘ngga qizil miqdori o‘sadi, ko‘k miqdori kamayadi: chap chet ko‘k (0, 0, 255), o‘rtada binafsharang (127, 0, 128), o‘ng chet qizil (255, 0, 0). Jami 256·100 = 25600 nuqta chiziladi. Animatsiya – rasmni kichik qadamlar bilan qayta chizish: Timer (Interval = 50, ya’ni sekundiga 20 kadr) har safar eski koptokni oq rang bilan o‘chiradi, markazni (x, y) dan (x + dx, y + dy) ga siljitadi va yangisini chizadi. Devorga yetganda yo‘nalish teskarilanadi: agar x chap yoki o‘ng chegaradan chiqsa, dx := -dx; agar y yuqori yoki pastki chegaradan chiqsa, dy := -dy. x, y, dx, dy global o‘zgaruvchilar, ularga boshlang‘ich qiymatlar OnCreate da beriladi.

eski sharni oq bilan o‘chirish(x, y) → (x + dx, y + dy)devorda yo‘nalishni teskari qilishyangi sharni chizish
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Oddiy o‘yinda to‘p har onda bir necha piksel siljiydi. Devorga tegsa, dastur gorizontal qadamning ishorasini teskarisiga almashtiradi va to‘p qaytib ketgandek bo‘ladi. Kichik qadamlar tez almashinsa, harakat silliq ko‘rinadi.

Kim ishlatadi

O‘yin dasturchilari, multfilm animatorlari va fizik jarayon modellarini tuzuvchilar harakatni kichik qadamlarga bo‘lib hisoblaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Daftarning chetiga to‘pni har sahifada biroz o‘zgargan joyda chizing va sahifalarni tez varaqlab, harakat paydo bo‘lishini ko‘ring.

Namunalar
Koptok: global var x, y, dx, dy: Integer; OnCreate: x := 20; y := 20; dx := 4; dy := 3; Timer1Timer: Image1.Canvas.Brush.Color := clWhite; Image1.Canvas.Pen.Color := clWhite; Image1.Canvas.Ellipse(x-11, y-11, x+11, y+11); x := x + dx; y := y + dy; if (x < 10) or (x > Image1.Width - 10) then dx := -dx; if (y < 10) or (y > Image1.Height - 10) then dy := -dy; Image1.Canvas.Brush.Color := clRed; Image1.Canvas.Pen.Color := clRed; Image1.Canvas.Ellipse(x-10, y-10, x+10, y+10); Bu satrlar bitta protsedura ichida, Timer ishlaganda ketma-ket bajariladi.
Hisob: Image eni 300, koptok radiusi 10, dx = 4. x = 10 dan o‘ng chegara 300–10 = 290 gacha 280 piksel; 280/4 = 70 qadam, 70·50 ms = 3500 ms = 3,5 s. Tezlik 4 piksel / 50 ms = 80 piksel/s. Kulrang o‘tishda RGB(i, i, i): i = 0 da qora, i = 255 da oq, i = 128 da kulrang.
Sinfda faoliyat

«Koptok tezligi»: guruh dx, dy va Interval ni o‘zgartirib, koptokning tezligini (piksel/s) oldindan hisoblaydi va sekundomer bilan tekshiradi.

Mashq
1
RGB(i, 0, 255 - i) da i = 255 bo‘lgan nuqta qaysi rang?
2
256×100 rasmdagi nuqtalar soni?
3
dx = 5, Interval = 50 da koptok bir sekundda gorizontal necha piksel yuradi?
4
Nima uchun devorda dx := -dx; koptokni qaytaradi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliXona burchagi aniq 90°mi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →