☰ Mundarija · Informatika

Funksiya ustasi va formulalar satri

Darslar 7–8 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
7

Funksiya argumenti oynasi

Darslik: 20–22-betlar
MaqsadFunksiyani Insert Function ustasi va Function Arguments oynasi orqali kiritadi; LOG, LN, LOG10 va GCD funksiyalarini ishlatadi.
Yangi so‘zlar
Insert Function (fx) · Insert Function: the wizard that finds a function and puts it in the cellFunction Arguments oynasi · Function Arguments window: the dialog with a field for each argument and a preview of the resultlogarifm · logarithm: the power to which the base must be raised to get the numberdiapazonni yig‘ish tugmasi · collapse button: shrinks the dialog so that a range can be chosen with the mouse
Tushuntirish

Funksiya nomini eslay olmasangiz, uni usta oynasi orqali topasiz: formulalar satri yonidagi fx tugmasini yoki Formulas – Insert Function (Shift+F3) ni bosing. Birinchi qadamda funksiyani tavsifi bo‘yicha qidirasiz yoki toifani tanlaysiz; ikkinchi qadamda Function Arguments oynasi ochiladi, unda har bir argument uchun alohida maydon, funksiya tavsifi va natijaning oldindan ko‘rinishi turadi. Maydon yonidagi tugma oynani yig‘adi, shunda diapazonni sichqoncha bilan belgilash oson bo‘ladi. OK bosilganda tayyor formula katakka tushadi. Logarifm funksiyasi LOG(son, asos) ko‘rinishida yoziladi: asos berilmasa, 10 deb olinadi; LN(x) – natural logarifm (asos e), LOG10(x) – o‘nli logarifm. Masalan, LOG(243, 3) = 5, chunki 3⁵ = 243.

Namunalar
log₃ 243 ni topish: fx → Math & Trig → LOG; Number maydoniga 243, Base maydoniga 3 yoziladi, oynada «= 5» ko‘rinadi, OK bosilsa katakda =LOG(243,3) paydo bo‘ladi. Xuddi shunday =LOG(8,2) = 3, =LOG10(1000) = 3.
28, 42 va 70 ning eng katta umumiy bo‘luvchisi: fx → GCD; Number1 = 28, Number2 = 42, Number3 = 70. Oyna 14 ni ko‘rsatadi, chunki 28 = 2·14, 42 = 3·14, 70 = 5·14 va 2, 3, 5 ning umumiy bo‘luvchisi 1 dan boshqa yo‘q.
Sinfda faoliyat

«Ustani chaqir»: o‘qituvchi masala beradi («64 ning 4 asosli logarifmi»); o‘quvchilar fx orqali funksiyani topadi, argument maydonlarini to‘ldiradi va oynadagi oldindan ko‘rinish bilan javobini daftarida hisoblagan javobga solishtiradi.

Mashq
1
=LOG(81,3) nimaga teng va nima uchun?
2
=LN(1) natijasi nechaga teng?
3
Asos ko‘rsatilmasa, =LOG(100) qaysi asos bo‘yicha hisoblanadi va natija nima?
4
Nima uchun murakkab funksiyada Function Arguments oynasidan foydalanish qulay?