☰ Mundarija · Informatika

Matn va shakllar

Darslar 63–64 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
63

Rasmga boshqa obyektlarni joylash

Darslik: 144–148-betlar
MaqsadRasmga TextOut bilan matn joylaydi, shriftni sozlaydi va Arc (yoy), Chord (segment), Pie (sektor) usullarini farqlab ishlatadi.
Yangi so‘zlar
TextOut · TextOut: a method that writes text on the canvas at a given pointArc · Arc: an arc of an ellipseChord · Chord: an ellipse segment cut off by a straight line joining the ends of an arcPie · Pie: a sector, bounded by an arc and two radii
Tushuntirish

Rasmga matn qo‘yish uchun Canvas.TextOut(x, y, 'matn') ishlatiladi: (x, y) – yozuv chap yuqori burchagining koordinatalari. Yozuv ko‘rinishi Canvas.Font xossalari bilan o‘rnatiladi: Font.Size, Font.Color, Font.Name; standart cho‘tka yozuv orqasini bo‘yaydi, shuning uchun yozuv fonsiz bo‘lishi uchun Brush.Style := bsClear; qo‘yiladi. Canvas.TextWidth('matn') yozuv enini beradi va uni o‘rtaga qo‘yishda ishlatiladi. Ellips qismlari uchun sakkizta son beriladigan uchta usul bor: Arc(x1, y1, x2, y2, x3, y3, x4, y4), Chord(…) va Pie(…). Dastlabki to‘rt son ellips o‘ralgan to‘rtburchakni belgilaydi; (x3, y3) – boshlang‘ich nurni, (x4, y4) – oxirgi nurni ellips markazidan o‘tkazuvchi nuqtalar. Chiziq boshlang‘ich nurdan soat strelkasi aksiga yo‘nalishda tugash nurigacha chiziladi, shuning uchun nuqtalar tartibi muhim. Arc – faqat yoyni, Chord – yoy va uning uchlarini tutashtiruvchi kesmani (segment), Pie – yoy va ikkita radiusni (sektor) chizadi; Chord va Pie ichini cho‘tka bilan bo‘yaydi.

Namunalar
Yoy va sektor: Image1.Canvas.Arc(0, 0, 100, 100, 100, 50, 50, 0); – markaz (50, 50); boshlang‘ich nur sharqqa (100, 50), oxirgi nur shimolga (50, 0): yuqori o‘ng chorak yoyi. Image1.Canvas.Pie(0, 0, 100, 100, 50, 0, 100, 50); – boshlang‘ich nur shimolga, oxirgisi sharqqa: soat strelkasi aksiga uch chorak, ya’ni 270° sektor.
Yozuv: Image1.Canvas.Font.Size := 14; Image1.Canvas.Font.Color := clRed; Image1.Canvas.Brush.Style := bsClear; Image1.Canvas.TextOut(20, 30, 'Salom'); – 14 o‘lchamli qizil yozuv (20, 30) nuqtadan boshlanadi. Chord(0, 0, 100, 100, 100, 50, 50, 0) shu chorak yoyni va uning uchlarini tutashtiruvchi to‘g‘ri kesmani bo‘yab chizadi.
Sinfda faoliyat

«Qismlar atlasi»: juftlik uchta usul bilan bitta aylananing 4 xil qismini chizadi, har biri uchun boshlang‘ich va oxirgi nur nuqtalarini oldindan yozadi va rasm bilan solishtiradi.

Mashq
1
Pie bilan Chord ning farqi nimada?
2
Arc(0, 0, 100, 100, …) dagi ellipsning yarim o‘qlari?
3
Bir doira 360° ga teng. Uch chorak necha gradus?
4
Nima uchun TextOut dan oldin Brush.Style := bsClear yoziladi?